هر يك از دو يا چند طرف تكليف شرعى عمل نمايد ، مثلًا در كفّارهء افطار عمدى روزهء ماه رمضان مخيّر است كه يك بنده آزاد كند يا شصت روز روزه بگيرد و يا به شصت فقير طعام بدهد .
مُد : پيمانهاى كه ظرفيت آن 14 صاع باشد .
مدّعى : ادّعا كننده .
مديون : بدهكار .
مذكّى : حيوانى كه به دستور شرع ذبح و يا صيد شده باشد و ميته محسوب نشود .
مَذْى : آبى كه پيش از خروج منى و بر اثر ملاعبه و امثال آن از انسان خارج مىشود و پاك است .
مرجِّح : ترجيح دهنده ؛ مطلبى كه كارى يا چيزى را نسبت به كار يا چيز ديگر برتر و بالاتر قرار مىدهد و باعث ترجيح دادن و انتخاب آن چيز يا كار در مقابل چيزى يا كار ديگرى مىشود .
مرجع تقليد : مجتهد جامع الشرائطى كه از او تقليد مىشود .
مرتد : كسى كه از دين اسلام خارج شود .
مرتدّ فطرى : كسى كه از هنگام انعقاد نطفهء وى تا هنگام تولّدش ، پدر و مادرش و يا يكى از آنها مسلمان باشد و در دروهء قبل از بلوغ ، تحت تربيت اسلامى بوده و پس از بلوغ نيز اظهار اسلام كرده باشد و سپس اسلام را انكار نمايد .
مرتدّ ملّى : كسى كه از اسلام خارج شده و مرتدّ فطرى نباشد .
مِرْفَق : آرنج .
مروه : كوه كوچكى در نزديكى خانهء كعبه كه حاجى سعى را بين آن كوه و كوه صفا ، به جا مىآورد .
مزارعه : قرار داد بين مالك زمين و زارع كه به موجب آن ، مالك زمين را براى مدت معيّنى به زارع مىدهد كه در آن زراعت كند و حاصل را تقسيم كنند .
مزدلفه مشعر .
مزكّى : مالى كه زكات آن پرداخت شده باشد .
مس : لمس كردن ، تماس بدن با چيزى بدون واسطه ، مثل مسّ ميّت .
مسائل اجماعى : مسائلى كه همهء فقها بر روى آنها اتفاق نظر دارند .
مسائل ضرورى ضرورى دين و ضرورى مذهب .
مسائل مورد ابتلاء : مسائلى كه معمولًا مكلّف با آنها سر و كار پيدا مىكند كه لازم است حكم شرعى آنها را ياد بگيرد .
مساجد چهارگانه : چهار مكان كه مسافر در آنها مخيّر است نماز را شكسته و يا كامل بخواند ( مسجد الحرام ، مسجد النبى صلى الله عليه و آله ، مسجد كوفه و حرم امام حسين عليه السلام ) .
مساجد چهارگانهء اعتكاف : مسجد الحرام ، مسجد النبى صلى الله عليه و آله ، مسجد كوفه و مسجد بصره .
استفتائات (فارسى) — صفحة 605
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٦٠٥