دليل احتمال چهارم
دليل اول : تغيير جنسيت زوجه موجب ضرر مالى بر زوج است :
دليل كلام فوق را اين گونه مىتوان توضيح داد كه شوهر ، بدين منظور اقدام به ازدواج و دادن مهركرده كه همسرى داشته باشد كه با او زندگى كند . بنابراين ، كسى كه همسر او را از دستش خارج كرده و او را تنها گذاشته ، نوعى ضرر مالى بر وى وارد كرده است كه موجب ضمان مىشود ؛ از اين رو ، همسرى كه اقدام به تغيير جنسيت خود كرده ، ضامن مهر است و اگر مهر را پيش از اين دريافت كرده ، بايد آن را رد كند و اگر هنوز آن را نگرفته ، نبايد بگيرد . « 1 » پاسخ : هرگاه عقد ازدواج به طور صحيح و با تمام خصوصياتش انجام شود ، ايجاب مىكند كه زن به صرف اجراى عقد ازدواج ، تمام مهر را مالك شود و مهر ، پس از جارى شدن عقد ، بر عهدهء شوهر واجب مىگردد ، در حالى كه فرض اين است كه فرد اقدامكننده بر تغيير جنسيت ( / زن ) مالى را تلف نكرده است . بنابراين ، ضمانت زوجه ، بلا وجه است . « 2 »
به عبارت ديگر ، هر چند زوجه با تغيير جنسيت خويش ، موجب از بين رفتن « زوجيت » شده است ، ولى « زوجيت » مال نيست و بنابراين ، با از بين رفتن آن ، ضمان به عهدهء زوجه نمىآيد . در هر حال ، پرداخت مهريه واجب است ، چه تغيير جنسيت زوجه با رضايت زوج صورت گرفته باشد و يا بدون رضايت آن به وسيلهء تغيير جنسيت ، موضوع عقد دچار اختلال شده است و نه خود عقد و مقتضاى عقد ، مالكيت زن نسبت به همهء مهر است . « 3 » براساس ماده 1082 « 4 » قانون مدنى ايران ، مقتضاى عقد ازدواج اين است كه زن به مجرد عقد ، مالك جميع مهريه مىگردد و فرض هم اين است كه زن با اقدام به
هامش
( 1 ) . ر . ك : محمد مؤمن ، كلمات سديدهء فى مسائل جديدهء ، ص 114 .
( 2 ) . ر . ك : همان .
( 3 ) . ر . ك : سيد محسن خرازى ، تغيير الجنس ، فقه اهل البيت ( ع ) ، عربى ، ش 23 ( 1379 ) ، ص 253 .
( 4 ) . مادهء 1082 : « به مجرد عقد ، زن مالك مهر مىشود و مىتواند هر نوع تصرفى كه بخواهد در آن بنمايد » .