به نكاح موقت در مىآيند ( گويى ) اجير شدهاند و به اين مضمون روايات متعددى وارد شده است . « 1 » در هر حال ، هرگاه ازدواج موقت بين مرد و زنى منعقد شود و يكى از زوجين تغيير جنسيت دهد ، وضعيت مهريه چگونه خواهد بود . اين مسأله را در دو گفتار زير بررسى مىكنيم :
گفتار اول : تغيير جنسيت زوج در عقد موقت و مسألهء مهريه
براى مثال ، ازدواج موقت ميان مرد و زنى براى مدت شش ماه و به مهريهء شش عدد سكه منعقد شده است . آنگاه مرد پس از اتمام ماه سوم ، تغيير جنسيت مىدهد . طبيعى است كه ازدواج موقت باطل مىشود ؛ چون موضوع ازدواج كه « مرد و زن » بوده ، به « دو زن » تبديل شده است . همچنين مرد سابق موظف است تمام مهريه را به زوجهء سابق خويش پرداخت كند ؛ چه اينكه وى خودش موجب بطلان ازدواج گشته است و موضوع ازدواج با تغيير جنسيت او از بين رفته است و زوجه در از بين بردن موضوع ازدواج ، نقشى نداشته است . تغيير جنسيت زوج ، مانند انصراف زوج از ادامهء ازدواج موقت و يا بذل مدت مىباشد . هرگاه زوج در عقد موقت ، بقيهء مدت را بذل كند و به ازدواج موقت خاتمه دهد ، موظف است مهريهء بقيهء ايام را نيز به زوجه پرداخت كند . و هرگاه قبل از دخول ، مدت را ببخشد و از ازدواج موقت منصرف گردد ، بايد نصف مهريه را پرداخت كند . « 2 »
گفتار دوم : تغيير جنسيت زوجه در عقد موقت و مسألهء مهريه
هرگاه زوجه بدون كسب اجازه و توافق با زوج ، تغيير جنسيت دهد ، چه تأثيرى در مهريه دارد ؟ مىتوان گفت : ظاهراً ازدواج موقت به مقتضاى روايات اسلامى از « معاوضات » است . به چند روايت در اين باره اشاره مىشود :
هامش
( 1 ) . آيتالله محمد حسن نجفى ، جواهر الكلام ، ج 30 ، ص 162 .
( 2 ) . همان ، ج 30 ، ص 166 ؛ تحرير الوسيله ، ج 2 ، ص 289 ؛ الحدائق الناضرة ، ج 5 ، ص 155 به بعد .