الف - روايت عبيد بن زراره از پدرش :
به امام صادق ( ع ) عرض كردم : آيا ازدواج موقت تا چهار زن جايز است ؟ فرمود :
تزوج منهنّ الفاً فإنّهنَّ مستأجرات ؛ « 1 »
با هزار زن ازدواج كن ؛ زيرا چنين زنانى ، مستأجر شما هستند .
ب - روايت محمد بن مسلم از امام باقر ( ع ) ، در مورد ازدواج موقت :
ليست من الأربع ؛ لأنّها لا تطلق و لا ترث ( و لا تورث ) ، و إنّما هى مستأجرهء ؛ « 2 »
ازدواج موقت منحصر به چهار زن نيست ؛ زيرا آنها طلاق داده نمىشوند و ارث نمىبرند ( و از آنها نيز ارث نمىبرند . ) همانا چنين زنانى مستاجر هستند .
در هر حال ، عقد موقت - چه به صورت تنزيلى يا حقيقى - از مصاديق اجاره محسوب مىشود و مهريه از اركان مهم عقد موقت است ، به گونهاى كه اگر مهريه وجود نداشته باشد ، يا مهريه باطل باشد ( مثل شراب و خوك ) يا مهريه مِلك غير باشد ، عقد موقت باطل خواهد بود ، در حالى كه در عقد دايم ، اگر مهريه ذكر نشود يا عقد دايم مشروط به عدم مهريه منعقد شود ، عقد دايم صحيح است ، اگر چه شرط آن باطل است .
شاهد ديگر در اهميت مهريه در عقد موقت آن است كه فقيهان شيعه معتقدند چنانچه در عقد موقت ، زوجه در بخشى از مدت ، تخلف ورزد و از تمكين خوددارى نمايد ، به همان نسبت از مقدار مهريه كاسته مىشود . « 3 » نيز بسيارى از فقيهان شيعه در ازدواج موقت ، مرگ زن در اثناء مدت عقد قبل از وقوع نزديكى را موجب تنصيف مهر دانستهاند و مرگ زوجه پس از نزديكى را موجب سقوط ميزانى از مهر به نسبت كل مدت عقد مىدانند . « 4 » از نظر حقوقدانان نيز هرگاه زوجه در عقد موقت بعد از نزديكى تمكين نكند ، زوج
هامش
( 1 ) . جامع الاحاديث ، ج 21 ، ص 24 .
( 2 ) . همان ، ص 23 .
( 3 ) . محمد حسن نجفى ، جواهر الكلام ، ج 3 ، ص 168 ؛ تحرير الوسيله ، ج 2 ، ص 289 .
( 4 ) . همان ، ج 30 ، ص 169 .