زوجين ، پس از مباشرت صورت گيرد ، پرداخت تمام مهريه به عهدهء زوج سابق است و هرگاه تغيير قبل مباشرت صورت گيرد ، تنها پرداخت نصف مهريه بر عهدهء زوج است و چنانچه زوجه ، بيش از نصف را دريافت كرده است ، لازم است مازاد را به زوج سابق بازگرداند .
در ادامه به كلام چند تن از فقيهان شيعه در اين باره اشاره مىشود :
آيتالله محمد مؤمن مىگويد :
اظهر آن است كه تفصيل داده شود بين آن جايى كه تغيير جنسيت بعد از دخول است ، پس پرداخت تمام مهر واجب است و آن جايى كه تغيير قبل از دخول است پس نصف مهريه واجب است و احتياط آن است كه مصالحه كنند . « 1 » آيتالله محمد ابراهيم جناتى مىگويد :
اگر زنى پس از ازدواج تغيير جنسيت دهد و مرد شود ، ازدواج او از هنگامى كه تغيير جنسيت براى او حاصل شد ، باطل مىشود و مرد بايد نصف مهر را - در صورتى كه با او آميزش نكرده باشد - يا تمام مهر را - در صورتى كه با او آميزش كرده باشد - به وى بپردازد . همچنين است حكم مردى كه پس از ازدواج با زنى تغيير جنسيت دهد ، ازدواجش از هنگامى كه تغيير پديد آمد ، باطل مىشود و در صورت آميزش تمام مهر و در غير اين صورت ، نصف مهر را بايد به او بدهد . « 2 » دليل احتمال سوم
با توجه به توضيح دليل احتمال دوم و نيز پاسخ آن ، احتمال سوم تقويت مىشود . خلاصهء مطلب آن است كه بر اساس روايات متواتر و نيز شهرت فتوايى ، پرداخت تمام مهريه به سبب دخول است . پس هرگاه زوجين قبل از دخول ، به دليل طلاق يا تغيير جنسيت از يكديگر جدا شوند ، تنها پرداخت نصف مهريه واجب
هامش
( 1 ) . آيتالله محمد مؤمن ، كلمات سديدهء فى مسائل جديدهء ، ص 114 : « فالاظهر هو التفصيل بين أن يكون التغير بعد الدخول فيجب جميع المهر و أن يكون قبله فنصفه ، و طريق الاحتياط التصالح ، و الله العالم » .
( 2 ) . آيتالله محمد ابراهيم جناتى ، رسالهء توضيح المسائل ( استفتاءآت ) ، ج 2 ، ص 255 .