ديگر ، از نظر آنان « تغيير خلق الله » يعنى تغيير دين الله ، و اين معنا را شبيه « لا تبديل لخلق الله » مىدانند كه به معناى « لا تبديل لدين الله » است .
علاوه بر اين ، مفسرين اهل سنت ، مصاديق بيشتر و معانى متعددى براى تغيير خلق الله بيان داشتهاند ، مانند : اخته كردن انسان ، وشم ، بريدن گوش حيوان ، در آوردن چشم حيوان ، تحريم گوشت حيوانِ حلال گوشت ، پرستش ماه ، خورشيد و . . . . . .
برخى از مفسرّين سنى تأكيد دارند كه تمام معانى ذكر شده مىتواند مصداقى از معناى « تغيير خلق الله » يا همان « تغيير دين الله » باشد و بنابراين ، مىتوان يك قاعدهء كلى ذكر كرد و آن اين كه : هر كارى كه از قبيل : « تحريم حلال و تحليل حلال » باشد ، به عنوان كار شيطانى محسوب شده و مصداقى از تغيير دين خداوند است . پس تغيير خلق الله ، يعنى خروج از طاعت الهى و ورود به طاعت شيطان و اطاعت از وسوسههاى شيطانى است .
بنابراين ، اساساً تغيير خلقالله در آيهء شريفه ناظر به تغيير فيزيكى و ظاهرى نيست ، بلكه بيانگر يك قاعدهء كلى است كه هر كارى كه خلاف دستورات الهى باشد و يا از قبيل « تحريم حلال و تحليل حرام » باشد ، مصداق تغيير خلق الله است و از اين رو ، آيهء فوق نمىتواند ناظر به تغيير جنسيت باشد و آيهء شريفه اين مصداق را در بر نمىگيرد ، بلكه بايد سراغ ادله و قرائن ديگر رفت و ببينيم كه آيا تغيير جنسيت حلال است يا حرام .
جمعبندى نهايى در مسألهء تغيير خلق الله و نظريهء مختار
همانطور كه در شرح و تفسير آيهء تغيير ( نساء : 119 ) بيان شد ، عدهاى از اعراب
جاهلى ، بر اساس اعتقاد خرافى خويش ، برخى حلالها را بر خويشتن حرام مىكردند ، از جمله در مواقع خاص ، گوش حيوان را مىبريدند و يا چشم آن را در مىآوردند و از سوار شدن يا استفاده از گوشت حيوانِ حلال گوشت خوددارى مىكردند .
خداوند متعال از اين كار ايشان به عنوان « تغيير خلق الله » ياد مىكند كه براساس رواياتى كه از امام باقر و امام صادق ( ع ) وارد شده است ، منظور از « خلق الله » ، دين الله است ، به قرينهء آيهء : « لا تبديل لخلق الله » ( روم : 30 ) كه به معناى : « لا تبديل لدين الله » است .
تغيير جنسيت از منظر فقه وحقوق (فارسى) — صفحة 230
مساهمون: محمد مهدى كريمى نيا
ص٢٣٠