8 . تفسير مواهب الرحمن فى تفسير القرآن : آيتالله سيد عبدالاعلى سبزوارى در ذيل آيه مورد بحث مطالبى را مطرح كردهاند كه در قالب سه عنوان ذيل بيان مىگردد :
الف : انواع تغيير در خلقت : از نظر ايشان تغيير بر دو قسم است كه عنوان « تغيير خلق الله » شامل هر دو مىشود :
1 . تغيير حسى ( صفتى و صورتى ) ، مانند : خواجه ساختن ، مثله كردن و انواع تغييرهاى فيزيكى بدن .
2 . تغيير معنوى ، كه مصداق بارز آن خروج از فطرت الهى و دورى از دين و تعاليم الهى و تحريف و تغيير دين ، يا انجام انواع كارهاى پست و رذيله ، يا دورى گزيدن از راه مستقيم عقل و فطرت و يا ترويج باطل و فحشا .
خلاصه آنكه « فطرت انسانى » اساس كمالات و منبع خيرات و اصل كارهاى نيك است و همين فطرت بر جميع مشاعر و حواس آدمى حاكم است و انسان را به سوى كارهاى نيك فرا مىخواند ، مگر اينكه به دليل گمراهىها و ضلالتها ، فطرت انسانى فاسد و دور از حقيقت شده باشد كه ديگر منبع و منشأ كار خير نخواهد بود .
ب : عدم شمول « فليغيرن خلق الله » نسبت به هر تغيير : آية فوق دلالت مىكند كه تغيير در خلقت خداوند ، كار ناپسند و منهى است و اساساً تغيير در خلقت و تصرف در موجودات از شؤون و اختصاصات خداوند متعال است و اين حق بالاصاله براى غير خداوند وجود ندارد . اما بايد به اين نكته توجه كرد كه آيهء فوق شامل هر نوع تغيير و تبديل نمىشود و هر تغيير و تبديل خلقت ، حرام نيست ، مخصوصاً آن تغييراتى كه از سوى شارع مقدس اذن و اجازه وجود دارد ، مانند : ختنه كردن ، كوتاه كردن ناخن ، خضاب نمودن و قطع عضو زائد و فاسد .
ج : بحث فقهى تغيير خلق الله ( حرمت يا جواز ) : آيا تغيير در خلقت الهى جايز است يا حرام ؟ پيشتر گذشت كه مراد از خلق در آيهء شريفه « فليغيرن خلق الله » اعم از خلق صورى ( طبيعى ) و فطرى ( دين ) است . تغيير از جهتى بر دو قسم است :
تغيير جنسيت از منظر فقه وحقوق (فارسى) — صفحة 224
مساهمون: محمد مهدى كريمى نيا
ص٢٢٤