شيئاً مِن ذلك حَتى يموتَ فهو كافرٌ ؛ « 1 »
امام صادق ( ع ) فرمود : هر كس به گوشت مردار و خون و گوشت خوك مضطر شود و از آنها تناول نكند تا بميرد ، [ به حكم خدا ] كفر ورزيده است .
گويا در اين روايت ، امام صادق ( ع ) رفع اضطرار را واجب شرعى تلقى كرده و امتناع از آن را مخالفت با خداوند متعال و مصداق كفر به حساب آورده است .
مقدس اردبيلى در تعريف اضطرار مىگويد :
الاضطرارُ مالم يمكِنِ الصبرُ عليه مِثلُ الجوعِ ؛ « 2 »
اضطرار آن است كه صبر بر آن ممكن نباشد ، مانند گرسنگى .
در تعريف ديگر از « اضطرار » گفته شده است :
واقع شدن شخص تحت شرايط و موقعيت تهديدآميز كه خروج از آن مقتضى ارتكاب فعلى باشد . « 3 » خنثاى مشكل يا دو جنسى كامل در اضطرار واقع شده است و زندگى وى مصداق آشكار اضطرار است و تغيير جنسيت براى وى يك امر ضرورى و غير قابل انكار است . او با تغيير جنسيت مىتواند از « بلا تكليفى جنسى » خارج شده و در اين صورت ، امكان شرعى ازدواج براى وى فراهم گشته و از « رعايت احتياطهاى شرعى » خلاصى پيدا مىكند . وى دچار بيمارى شديد جسمى است و براى بقاى حيات خويش و كسب سلامتى ، نيازمند عمل جراحى است . بنابراين ، حتى اگر معتقد شويم كه تغيير جنسيت ، حرام است ، اين امر ، براى خنثاى مشكل ، به دليل بيمارى شديد جسمى مجاز خواهد بود .
در تأييد مطلب فوق مىتوان گفت كه برخى مراجع تقليد شيعه كه تغيير جنسيت در مورد افراد سالم را حرام مىدانند ، در مورد « خنثاى مشكل » معتقدند كه اين گروه اگر توان مالى و جسمى دارند ، براى آنان تغيير جنسيت واجب است چنان آنكه آيتالله
هامش
( 1 ) . حر عاملى ، وسائل الشيعه ، ج 18 ، ص 520 .
( 2 ) . محقق اردبيلى ، زبدة البيان فى احكام القرآن ، ص 363 .
( 3 ) . عبدالقادر عوده ، التشريع الجنائى الاسلامى ، ج 1 ، ص 577 .