فردى را تعزير مىكنم . » « 1 » 2 . احاديثى كه واژهى تعزير در آنها در معناى ضرب كمتر از حدّ به كار رفته است ؛ مانند : حمّاد بن عثمان مىگويد :
از امام صادق ( ع ) سؤال كردم : مقدار تعزير چه اندازه است ؟ فرمود : « كمتر از حدّ است . » عرض كردم : آيا كمتر از هشتاد ضربه است ؟ فرمود : « بلكه كمتر از چهل ضربه است ؛ زيرا ، چهل ضربه حدّ مملوك است . » عرض كردم : پس ، چه اندازه است ؟ فرمودند : « هر اندازه كه حاكم صلاح بداند . اين صلاحديد بستگى به گناه مرد و توان جسمى او دارد . » « 2 » 3 . دستهى ديگر ، رواياتى است كه تعزير در آنها به معناى ضرب شديد و عقوبت دردناك در مجازات غيرحدّى آمده است ؛ به عنوان مثال : عبدالله جعفر از امام على ( ع ) نقل مىكند كه از حضرت ، در مورد مردى كه با حيوان جمع مىشود و از خود دفع شهوت مىكند ، سؤال شد . حضرت فرمود :
« سنگسار نمىشود و حدّ بر او جارى نمىگردد ؛ ليكن بايد با مجازات شديد و دردناك تعزير گردد . » « 3 » 4 . دستهى چهارم ، روايتهايى هستند كه در آنها ، لفظ تعزير به صراحت بيان
هامش
( 1 ) . محمّد بن يعقوب كلينى ، الكافى ، ج 7 ، ص 225 ، ح 1 ؛ محمّد بن حسن حرّ عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 18 ، باب 12 از ابواب حدّ سرقت ، ص 503 ، ح 1 ؛ « عن أبىبصير ، عن أحدهما ( ع ) قال : سمعته يقول : قال أميرالمؤمنين ( ع ) : لا أقطع فى الدغارة المعلنة وهى الخلسة و لكن أعزّره » .
( 2 ) . همان ، باب 10 از ابواب بقية الحدود ، ص 584 ، ح 3 ؛ « عن حمّاد بن عثمان ، عن أبىعبدالله ( ع ) قال : قلت له : كم التعزير ؟ فقال : دون الحد ، قال : قلت : دون ثمانين ؟ قال : لا ، و لكن دون أربعين فإنّها حدّ المملوك ، قلت : وكم ذاك ؟ قال : على قدر ما يراه الوالى من ذنب الرجل وقوّة بدنه » .
( 3 ) . محمّد بن حسن حرّ عاملى ، وسائل الشيعة ج 18 ، باب 1 از ابواب نكاح البهائم ، ص 573 ، ح 11 ؛ « . . . عن على ( ع ) أنّه سئل عن راكب البهيمة ، فقال : لا رجم عليه ولا حدّ ، و لكن يعاقب عقوبة موجعة » .