ضعيف بوده و نمىتواند به عنوان مستند حكم قرار گيرد . همچنين روايتى كه مرحوم محدّث نورى از فقه الرضا نقل كرده ، دچار ضعف سند است و اعتبارى ندارد .
با اين حال ، به استناد اين روايات ، برخى از فقها معتقد شدهاند تأديب به بيش از ده ضربه تازيانه مكروه است ؛ « 1 » و برخى ديگر نيز اين مقدار را مستحب دانستهاند . « 2 » لازمهى اين برداشت آن است كه تنبيه بدنى به بيش از ده ضربه نيز جايز است ؛ و در نتيجه ، با نظر بعدى مخالفت و تضادّى ندارد .
3 . تنبيه به مقدار صلاحديد مجرى تنبيه
نظريه سوم كه مشهور فقها در اين مسأله به آن معتقد شدهاند ، اين است كه مقدار و اندازه تأديب و تنبيه بدنى به نظر مؤدِّب - كسى كه كودك را تنبيه و تأديب مىنمايد - بستگى دارد .
مرحوم شهيد ثانى در توضيح كلام مرحوم محقّق حلّى مبنى بر اينكه تنبيه و زدن به بيش از ده ضربه تازيانه مكروه است ، مىنويسد : « مرجع در تعيين مقدار تعزير و تأديب ، حاكم است ؛ و فرقى نيست كه سبب جواز تأديب ، قذف باشد يا غير آن » . « 3 » مرحوم محقّق اردبيلى نيز در مقام ايراد و اشكال بر كلام مرحوم علّامه حلّى كه معتقد است ، تنبيه بدنى به بيش از ده ضربه شلّاق جايز نيست ، مىنويسد :
« اين مدّعا بىدليل است ؛ زيرا ، تعيين مقدار تأديب وابسته به نظر مؤدِّب است ، و تنها در اين صورت ، هدفى كه از تشريع آن مدّ نظر بوده ، به دست مىآيد » . « 4 »
هامش
( 1 ) . جعفر بن حسن حلّى ( محقّق حلّى ) ، شرايع الاسلام ، ج 4 ، ص 167 ؛ حسن بن يوسف حلّى ( علامه حلّى ) ، قواعد الاحكام ، ج 2 ، ص 261 ؛ سيد على طباطبايى ، رياض المسائل ، ج 10 ، ص 131 ؛ حسن بن ابيطالب يوسفى ( فاضل آبى ) ، كشف الرموز ، ج 2 ، 567 .
( 2 ) . محمّد بن حسن اصفهانى ( فاضل هندى ) ، كشف اللثام عن قواعد الاحكام ، ج 2 ، ص 215 .
( 3 ) . مسالك الافهام ، ج 14 ، ص 454 ؛ « المرجع فى تقدير التأديب والتعزير إلى نظر الحاكم . ولا فرق بين كون سببه القذف وغيره من الأسباب المقتضية له » .
( 4 ) . مجمع الفائدة و البرهان ، ج 13 ، ص 178 ؛ « دليلهما غير ظاهر ، فإنّ التأديب ينبغى أن يكون على حسب ما يراه المؤدِّب ، فإنّه به يحصل الأدب المطلوب منها » .