در استدلال به اين روايت ، گفته شده : حضرت امير ( ع ) تأديب فرزند را يكى از حقوق فرزند بر پدر مىداند و گو اينكه بدون تأديب ، فرزند سعادتمند نمىگردد . امام سجّاد ( ع ) نيز در اينباره به درگاه خداوند متعال عرضه مىدارد : خدايا ! مرا بر تربيت ، تأديب و نيكى به فرزندان يارى كن . « 1 » نكتهاى كه بايستى مدّ نظر قرار گيرد ، اين است كه اين روايات دلالتى بر وجوب تنبيه بدنى كودكان ندارد ؛ چرا كه مدلول اين احاديث ، آن است كه انسان فرزندان خود را به بهترين وجه تربيت و ادب نمايد ؛ و همانطور كه روشن است ، خوب ادب كردن ، لزوماً با زدن و تنبيه بدنى همراه نيست ؛ هرچند كه تنبيه بدنى در مواردى مىتواند يكى از مصاديق آن باشد .
همچنين استدلال شده است به كلمات معروفى كه حضرت زينالعابدين ( ع ) بيان داشتهاند ، و تحت عنوان رسالهى حقوق شهرت يافته است . حضرت ، خطاب به پدران مىفرمايد :
2 - 2 « محمّد بن علىّ بن الحسين بإسناده عن إسماعيل بن الفضل ، عن ثابت بن دينار ، عن سيّد العابدين علىّ بن الحسين بن علىّ بن أبى طالب ( ع ) قال : وأمّا حقّ ولدك فأن تعلم أنّه منك ومضاف إليك فى عاجل الدنيا بخيره وشرّه وإنّك مسؤول عمّا وليته من حسن الأدب والدلالة على ربّه عزّ وجلّ ، والمعونة على طاعته ، فاعمل فى أمره عمل من يعلم أنّه مثاب على الاحسان إليه ، معاقب على الاسائة إليه . » « 2 »
سند حديث : « محمّد بن على بن الحسين » ، منظور مرحوم شيخ صدوق است كه از اجلّاى فقهاى شيعه است و در وثاقت ايشان بحثى نيست . « بإسناده عن إسماعيل بن الفضل » ، طريق مرحوم شيخ صدوق به اسماعيل بن الفضل مشخّص
هامش
( 1 ) . صحيفه سجاديه ، دعاى شماره 25 ؛ « وأعنّى على تربيتهم وتأديبهم وبرّهم » .
( 2 ) . شيخ صدوق ، من لا يحضره الفقيه ، ج 2 ، ص 622 ؛ محمّد بن حسن حرّ عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 175 ، ح 1 ؛ حسن بن على بن شعبه حرّانى ، تحف العقول ، ص 263 .