از اميرالمؤمنين ( ع ) نقل مىكند : « يتيم را در مورد آن چه فرزند خودت را تأديب مىنمايى ، تأديب كن ؛ و در مورد آن چه كه او را كتك مىزنى ، كتك بزن » .
در اين روايت ، مسأله ولايت پدر بر تأديب فرزند ، به عنوان مسألهاى مسلّم و مفروغٌ عنه شمرده شده است ؛ چرا كه جواز تأديب يتيم ، بر آن متفرّع گرديده است . به عبارت ديگر ، هنگامى كه شخص مىتواند و حقّ دارد فرزند يتيم ديگرى را تأديب نمايد ، به راحتى حقّ تأديب فرزند خويش را دارد .
در روايتِ معتبر ديگرى نيز چنين آمده است :
1 - 2 « محمّد بن يعقوب ، عن الحسين بن محمّد ، عن معلّى بن محمّد ، عن الحسن بن على ، عن حمّاد بن عثمان ، قال : قلت لأبىعبدالله ( ع ) فى أدب الصبى والمملوك ، فقال : خمسة أو ستّة وارفَق » « 1 » .
سند حديث : « محمّد بن يعقوب » مرحوم شيخ كلينى است كه از اجلّا مىباشد . « الحسين بن محمّد » ، حسين بن محمّد بن عمران بن ابىبكر اشعرى قمّى است كه از ثقات است . « 2 » « معلّى بن محمّد » ، مراد معلّى بن محمّد بصرى است كه مرحوم نجاشى در مورد او مىگويد : «
مضطرب الحديث والمذهب
» است . « 3 » مرحوم علامه حلّى نيز از قول ابنغضائرى در مورد او چنين مىنويسد :
« وقال ابن الغضائرى : المعلّى بن محمّد البصرى ، أبو محمّد ، يعرف حديثه وينكر ، يروى عن الضعفاء ويجوز أن يخرج شاهداً
» . « 4 » ليكن مرحوم محقّق خويى وى را ثقه دانسته و مىنويسد :
« الظاهر أنّ الرجل ثقة يعتمد على رواياته وأمّا قول النجاشى من اضطرابه فى الحديث والمذهب فلا يكون مانعاً عن وثاقته . . . فالظاهر أنّ الرجل معتمد عليه » . « 5 »
« الحسن بن على » ، حسن بن على
هامش
( 1 ) . محمّد بن يعقوب كلينى ، الكافى ، ج 7 ، ص 268 ؛ محمّد بن حسن طوسى ، تهذيب الاحكام ، ج 10 ، ص 149 ؛ محمّد بن حسن حرّ عاملى ، وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 581 ، باب 8 از ابواب بقية الحدود ، ح 1 .
( 2 ) . احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 66 ، شماره 156 ؛ سيدابوالقاسم موسوى خويى ، معجم رجال الحديث ، ج 7 ، ص 80 به بعد .
( 3 ) . احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 418 ، شماره 1117 .
( 4 ) . علامه حلّى ، خلاصة الاقوال ، ص 409 ، شماره 2 .
( 5 ) . سيد ابوالقاسم موسوى خويى ، معجم رجال الحديث ، ج 19 ، صص 279 و 280 ، شماره 12536 .