مستمع بيان كند . مرحوم آخوند در كفاية الاصول در فرق بين اهمال و اجمال مىگويد :
در اهمال ، غرض متكلّم به بيان تعلّق نگرفته ولى در اجمال ، غرض به عدم بيان تعلّق گرفته است . مصلحتى اقتضاء كرده كه انسان همهء خصوصيات را بيان نكند . در موارد اجمال ، مولا نمىخواهد بيان كند كه استثناء به خصوص جملهء اخير مربوط مىشود يا به همهء جملات ؟ بر چه اساس شما مىگوييد : استثناء ، با جملهء اخير ارتباط پيدا كرده و دست جملات قبلى از استثناء كوتاه مىشود ؟ اگر بخواهيد بگوييد : « كلام ، ظهور در چنين معنايى دارد » مىگوييم : « مسألهء ظهور ، از محلّ بحث ما خارج است . بحث ما جايى است كه ظهورى در كار نباشد و اين كه ما رجوع به جملهء اخير را مطرح مىكنيم ، از باب قدر متيقّن است » . پس كلام مرحوم نائينى قابل قبول نيست و حق با مرحوم آخوند است .
اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 429
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٤٢٩