تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 305

مساهمون:

ص٣٠٥
وضو و غسل با آب مضاف هم - مانند آب مطلق - صحيح است يا نه ؟ در اينجا گفته‌اند : از راه اصالة العموم مىتوان شك را بر طرف كرده و صحت وضو و غسل با آب مضاف را استكشاف كرد . كيفيت تمسك به اصالة العموم اين است كه اگر كسى نذر كند با آب مضاف وضو بگيرد يا نذر كند كه با آب مضاف غسل كند ، عموم وجوب وفاى به نذر ، اين نذر را در بر گرفته و وفاى به آن واجب مىشود . سپس از طريق ملازمهء عقليّه كشف مىكنيم كه چنين وضو يا غسلى صحيح و مشروع بوده است ، زيرا معنا ندارد كه عملى باطل و غير مشروع باشد و وجوب وفاى به نذر شامل آن گردد . ملاحظه مىشود كه شك ما در اينجا در ارتباط با تخصيص عام نيست . عموم وجوب وفاى به نذر ، بر عموميت خودش باقى است . بلكه شك ما در رابطه با صحّت وضو و غسل به آب مضاف است ، با توجه به اين كه فرض كرديم دليل خاصّى در مورد صحّت يا بطلان آن نداريم . قائلين به اين قول ، براى اثبات مدّعاى خود دو مؤيّد نيز مطرح كرده‌اند : مؤيّد اوّل : با وجود اين كه در بعضى از روايات ، احرام قبل از ميقات را به صلاة تمام در حال سفر تشبيه كرده‌اند ، « 1 » ولى به اتفاق فقهاء اگر كسى نذر كند كه قبل از ميقات محرم شود ، هم نذر و هم احرام او صحيح است . و اين مسئله ، هم از جهت نصّ « 2 » و هم از جهت فتوا مورد اتفاق است و كسى در آن مناقشه نكرده است . مؤيّد دوّم : روزه گرفتن در سفرى كه نماز انسان در آن قصر است ، صحيح نيست ولى اگر كسى روزهء مقيّد به چنين سفرى را متعلّق نذر خود قرار دهد ، هم نذر و هم روزهء او صحيح است . البته اين مورد شايد خيلى مسلّم نباشد ولى مورد فتوا هست .
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعة ، ج 8 ( باب 11 ، من أبواب المواقيت ، ح 3 ، 5 ، 6 ) اين مطلب در كفايه به اين صورت مطرح شده كه « احرام قبل از ميقات ، مانند نماز قبل از وقت است » و حضرت استاد دام ظلّه نيز مطلب را به‌همين‌صورت مطرح كردند ولى ما در كتب روايى ، روايتى به اين مضمون پيدا نكرديم . بله ، در بعضى روايات ، احرام قبل از ميقات ، به صلاة تمام در حال سفر تشبيه شده است و ما متن را - در اينجا و در ادامهء بحث - مطابق با روايات مذكور تغيير داديم . ( 2 ) - وسائل الشيعة ، ج 8 ( باب 13 من أبواب المواقيت )