نباشد - تطابق وجود دارد . بر اين اساس مرحوم عراقى مىفرمايد : اگر مولا بگويد : « أكرم العلماء » و سپس با دليل منفصل بگويد : « لا تكرم الفسّاق من العلماء » ، دليل خاصّ مستلزم هيچگونه تصرفى در دليل عامّ نيست . نه در ظهور آن تصرف دارد ، نه در اصالة الظهورش و نه در اصالة التطابق آن . مرحوم عراقى سپس مىفرمايد : اگر پس از صدور عامّ از ناحيهء مولا ، چند نفر از افراد عامّ فوت شوند ، فوت اين افراد ، در هيچيك از مراحل سهگانهء مربوط به عام تأثير نخواهد داشت ، زيرا تعرّض عام نسبت به افراد ، تعرّض اجمالى است نه تعرّض تفصيلى . معناى « أكرم كلّ عالمٍ » عبارت از « أكرم زيداً و بكراً و خالداً » نيست تا در صورت فوت چند نفر از آنان ، « أكرم » مربوط به آن چند نفر كنار برود . « أكرم كلّ عالم » تعرّض اجمالى نسبت به افراد دارد ، خواه افراد آن كم باشند يا زياد ، موت براى آنان پيش آيد يا نيايد ، هيچ فرقى در « أكرم كلّ عالمٍ » نمىكند . مرحوم عراقى مىفرمايد : تخصيص عام به مخصّص منفصل ، مانند مسألهء موت است . همانطور كه در مسألهء موت ، هيچ تغييرى در « أكرم كلّ عالمٍ » پيدا نمىشود ، تخصيص به منفصل هم هيچگونه تصرّفى در دليل عام ندارد . دليل عام به جاى خودش محفوظ است و دليل خاص هم به جاى خودش محفوظ است و هرچند به علّت اقوائيت يا اظهريت و امثال اينها ما ناچاريم عمل خود را با دليل مخصّص منطبق كنيم ولى لزوم تطبيق عمل با دليل مخصّص ، به اين معنا نيست كه دليل مخصّص ، در مرحلهاى از مراحل سهگانهء مربوط به « أكرم كلّ عالم » تصرفى به وجود بياورد . سپس مىفرمايد : شما « لا تكرم الفسّاق من العلماء » را به منزلهء اين قرار دهيد كه يك جا فسّاق علماء فوت شوند . روشن است كه فوت فسّاق از علماء هيچ ضربهاى به « أكرم كلّ عالمٍ » وارد نخواهد كرد . چه فرقى است بين فوت فساق علماء يا اين كه مولا به دليل منفصل بگويد : « لا تكرم الفسّاق من العلماء » ؟
اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 277
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٢٧٧