اقدام به خواندن نماز با تيمّم كرد و نمازش هم صحيح بود ، اينجا امر خودش را ساقط كرده است ، اكنون كه يك ساعت به غروب واجد الماء شده و مىتواند نماز را با وضو بخواند در اينجا دو مطلب مطرح است : 1 - ممكن است كسى بگويد : « اجماع قائم شده بر اينكه لازم نيست مكلّف در فاصلهء بين زوال شمس تا غروب شمس دو نماز ظهر يا دو نماز عصر بخواند ، بلكه در اين فاصله فقط يك نماز ظهر و يك نماز عصر واجب است » . اگر چنين اجماعى وجود داشته باشد ، « 1 » ما به قائل به تعدّد امر مىگوييم : درست است كه شما قائل به تعدّد امر هستيد ولى اجماع مىگويد : بعد از اينكه نماز با تيمّم بهصورت صحيح و مطابق با امر خودش واقع شد ديگر لازم نيست در وقت ، نماز ظهر و عصر ديگرى با وضو خوانده شود و الّا لازم مىآيد كه دو نماز ظهر و دو نماز عصر واجب و صحيح واقع شده باشد . اگر كسى قائل به چنين اجماعى شد ، خود اجماع مسئله را حل مىكند ، حتى بنا بر قول به تعدّد امر . 2 - ممكن است كسى بگويد : « چنين اجماعى ثابت نشده است » ، در اين صورت نوبت به حرف ديگرى مىرسد كه آن را حضرت امام خمينى رحمه الله مطرح فرموده و بسيار قابل دقّت است . حضرت امام خمينى رحمه الله مىفرمايد : ما بايد ملاحظه كنيم كه چه چيز باعث شده قائل به تعدّد امر ، مسألهء تعدد امر را مطرح كند ؟ در اين زمينه دو احتمال وجود دارد : احتمال اوّل : قائل به تعدّد امر بگويد : چون نماز با وضو ، يك حقيقت و نماز با تيمّم ، حقيقت ديگر است و هنگامى كه ما دو مأمور به با ماهيت متغاير داشته باشيم چارهاى نداريم جز اينكه امر متعلّق به آنها را نيز متعدّد بدانيم زيرا يك امر نمىتواند به دو
هامش
( 1 ) - كه شبههء وجود اين اجماع هم هست .