بنابراين عناوين مطرحشده در مورد نماز ، عناوين قصديه است . حتى اداء و قضاء هم عنوانش قصدى است . در اين صورت چه مانعى دارد كه بگوييم : « معناى « يجعلها الفريضة » اين است كه شخصى كه نماز خود را با جماعت اعاده مىكند همان عنوان فريضه - مثلًا ظهر - را كه در نماز فرادى قصد كرده بود ، قصد نمايد . معناى « يجعلها الفريضة » اين نيست كه نماز دوّم را به نيّت وجوب بخواند بهگونهاى كه گويا اصلًا نماز ظهر را نخوانده است . پس اگر بخواهيم استحباب اعاده تحقق پيدا كند راهى غير از اين نداريم كه بگوييم : « در نماز اعاده شده همان عنوانى را كه در نماز فرادى قصد كرده بود - مثل ظهريت و . . . - را قصد نمايد » و الّا اگر بخواهد بهعنوان نماز ديگر باشد ، مسألهء اعاده نمىتواند تحقق داشته باشد . امّا آن روايتى كه به دنبال « يجعلها الفريضة » كلمهء « إن شاء » را ذكر كرده است ، قدرى كار را مشكل مىكند و ما نمىتوانيم بگوييم : « معنايش اين است كه اگر مىخواهد عنوان صلاة قبلى - مثل ظهريت - را قصد كند و اگر نمىخواهد اين عنوان را قصد نكند » ، بلكه در ارتباط با استحباب ، حتماً بايد عنوان صلاة قبلى - مثل ظهريت - قصد شود ، پس چگونه اين معنا را با « إن شاء » جمع كنيم ؟ براى حلّ اين مسئله مىگوييم : « معناى « يجعلها الفريضة » با توجه به « إن شاء » اين است كه مكلّف اگر خواست مىتواند اين ظهرى را كه اعاده مىكند بهعنوان قضاى نماز ظهرى كه قبلًا از او فوت شده است قرار دهد - درصورتىكه نماز ظهرى از او فوت شده باشد - اگر هم خواست مىتواند بهعنوان اعادهء نماز ظهرى كه فرادى خوانده قرار دهد » . اين معنا هم با تعليق بر مشيّت سازگار است و هم در بعضى از روايات به آن تصريح شده كه اين نماز ظهرى را كه با جماعت اعاده مىكند ، مىتواند بهعنوان قضاى نماز ظهرى كه از او فوت شده قرار دهد . « 1 » در نتيجه ، در صورت تعليق بر مشيّت ، نمىتوانيم بگوييم : « تعيّن در اين معنا دارد كه اگر دلش مىخواهد نيّت ظهر كند و اگر دلش مىخواهد نيّت ظهر نكند » .
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعة ، ج 5 ( باب 55 من أبواب صلاة الجماعة )