حال همين مسئله را در ما نحن فيه پياده مىكنيم و مىگوييم : اگر كلمهء ( سارعوا ) تكرار شده بود ، ما مىگفتيم : چه مانعى دارد كه امر در ( سارعوا ) ى اوّل به نحو مولوى بوده و دلالت بر وجوب مسارعت و وجوب فوريت بنمايد و در ( سارعوا ) ى دوم از باب اينكه ما تكليف مستقلى بهعنوان « وجوب المسارعة إلى الجنة » نداريم - بهعنوان امرى ارشادى بوده تا تابع مرشد إليه خود باشد ؟ نماز ظهرْ واجب و نماز شبْ مستحب است و هر دو هم در ارتباط با جنّت مطرح مىباشند و كلمهء ( سارعوا ) نسبت به هر دو صحيح است ، زيرا امر ارشادى تابع مرشد إليه خود مىباشد . اما وقتى در آيهء شريفه يك ( سارعوا ) داريم ، آيا مىتوانيم در استعمال واحد ، نسبت به جملهء اوّل ، بهعنوان مولويت و نسبت به جملهء دوم بهعنوان ارشاديت با آن برخورد كنيم ؟ پيداست كه در استعمال واحد نمىتوان چنين كارى كرد « 1 » و با توجه به اينكه بدون ترديد ، نسبت به جملهء دوم ، مسألهء ارشاديت مطرح است ، ما ناچاريم نسبت به جملهء اوّل نيز مسألهء ارشاديت را مطرح نماييم . در اين صورت از كجاى آيه ، مسألهء وجوب مسارعت را مىتوانيم استفاده كنيم ؟ اين اشكال ، فقط در آيهء ( وَ سارِعوا إلى مَغفرة مِن ربّكم ) جريان دارد و نسبت به آيهء ( فاستبقوا الخيرات ) جارى نمىشود ، زيرا آن دنبالهاى كه در آيهء اوّل مطرح بود ، در آيهء دوم ذكر نشده است . اشكال دوم : اين اشكال ، هم در آيهء ( و سارِعوا إلى مَغفِرة مِن رَبّكم ) مطرح است و هم در آيهء ( فاستبقوا الخيرات ) . در آيهء ( و سارِعوا إلى مَغفِرة مِن رَبّكم ) گفته شده است :
هامش
( 1 ) - و در آيهء شريفهء ( أطيعوا اللَّه و رسوله . . . ) الأنفال : 46 و امثال آن - كه ( أطيعوا ) در آنها تكرار نشده است - ( أطيعوا ) نسبت به ( اللَّه ) ارشادى و نسبت به ( رسوله ) مولوى است . اين مطلب را حضرت استاد « دام ظلّه » در گفتوگوى حضورى كه با ايشان داشتيم مطرح فرمودند .