متوجّه شود نمازش با وضو بوده ، نماز او صحيح است ، با اينكه در حال نماز كاملًا از وضو غافل بوده است . آيتاللَّه خويى « دام ظلّه » مىفرمايد : اين فرع فقهى دليل بر اين است كه « تقيّد صلاة به وضو » امرى عبادى نيست ، زيرا اگر جنبهء عباديت داشت ، نمىتوانست با غفلت از وضو ، تحقق پيدا كند ، چون در صورت عباديت ، بايد نسبت به تقيّد هم قصد قربت داشته باشد و چگونه مىشود كسى كه غافل از وضوست ، نسبت به تقيّد ، قصد قربت داشته باشد ؟ اما قسم سوم : « 1 » ايشان مىفرمايد : در واجبات بالأصالة - مثل نماز ، روزه و حجّ - ما نتوانستيم واجبى را پيدا كنيم كه بعضى از اجزاء آن عبادت بوده و بعضى از اجزائش عبادت نباشد . ولى در واجبات بالعرض - يعنى آنهايى كه از ناحيهء نذر و امثال آن و از ناحيهء شرط ضمن عقد وجوب پيدا مىكنند - ممكن است مثالى براى قسم سوم پيدا كنيم ، مثل اينكه كسى نذر كند « اگر حاجت من برآورده شد ، دو روز روزه بگيرم و فلان كار راجح شرعى را انجام دهم ، اين مثال در صورتى به بحث ما ارتباط پيدا مىكند كه اين دو عمل - يعنى روزه و آن عمل راجح - بهعنوان يك عمل و يك وفاى به نذر شناخته شود . « 2 » اين مثال شبيه اقلّ و اكثر ارتباطى است . دو عمل را بهعنوان يك شىء ، متعلّق نذر قرار دهد بهگونهاى كه اگر مجموع دو عمل را در خارج انجام داد وفاى به نذر حاصل شده ولى اگر يكى را انجام داد و ديگرى را انجام نداد ، وفاى به نذر حاصل نشده و گويا هيچكدام را انجام نداده است . اگر ما نذرى به اين صورت درست كنيم ، واجبى مىشود كه قسمتى از آن عبادت و قسمت ديگر آن غير عبادت است و مجموع دو عمل هم به عنوان شىء واحد ،
هامش
( 1 ) - قسم دوم را پس از بيان قسم سوم مطرح مىكنيم .
( 2 ) - نه به اين صورت كه به سبب صيغهء نذر ، دو كار را بهصورت دو واجب استقلالى بر خودش واجب كند ، بهگونهاى كه اگر يكى را انجام داد و ديگرى را انجام نداد ، نسبت به يكى وفاى به نذر حاصل شده و نسبت به ديگرى حاصل نشده باشد .