مرحوم شيخ محمد رضا اصفهانى مسجدشاهى ، در باب مجاز نظريهء ديگرى دارد كه بىشباهت به نظريهء سكّاكى نيست ولى ايشان مسئله را نه تنها در مورد استعاره بلكه در مورد ساير مجازات نيز مطرح كرده است . قبل از بيان كلام ايشان لازم است مقدّمه‌اى ذكر شود : در باب عام و خاص بحثى مطرح است كه آيا تخصيص عام مستلزم مجازيت در عام است يا نه ؟ مثلًا اگر مولا گفت : « أكرم كلَّ عالمٍ » و بعد به دليل منفصل گفت : « لا تُكرم زيداً العالم » و به وسيلهء اين دليل ، دليل اوّل را تخصيص زد ، آيا اين تخصيص سبب مىشود كه در « أكرم كلَّ عالمٍ » مجازيت تحقّق پيدا كند ؟ اكثر اصوليين قديم عقيده داشتند : « تخصيص عام ، مستلزم مجازيت است » ، يعنى « لا تكرم زيداً العالم » قرينه مىشود كه از « أكرم كلَّ عالمٍ » همهء علماء اراده نشده و « أكرم كلَّ عالمٍ » در غير معناى حقيقى خود - به عبارت ديگر : در « علماى غير زيد » - استعمال شده است . ولى محققين متأخرين و از جمله صاحب كفايه معتقدند : تخصيص عام ، مستلزم مجازيت در عام نيست ، « 1 » زيرا اراده بر دو قسم است : ارادهء استعماليه و ارادهء جدّيه . ارادهء استعماليه به اين معناست كه متكلّم - از نظر افاده و از نظر مقام دلالت - از اين لفظ ، چه چيزى را اراده كرده يعنى با اين لفظ خواسته است چه چيزى را در اختيار سامع قرار داده و به او تفهيم كند ؟