اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 293

مرحوم آخوند از اينجا استفاده مىشود : « 1 » احتمال اوّل در كلام مرحوم آخوند : « مِنْ » و « ابتداء » در مراحل سه‌گانهء وضع و موضوع له و مستعمل فيه اتّحاد دارند و واضع - هم در مورد « مِنْ » و هم در مورد « ابتداء » - مفهوم كلّى ابتداء را در نظر گرفته و لفظ را براى همان مفهوم كلّى وضع كرده است و در مقام استعمال نيز لفظ در همان معناى كلّى استعمال مىشود و تفاوت آن دو فقط در شرط واضع است ، يعنى واضع - در هنگام وضع - شرطى قرار داده و چنين گفته است : اگرچه مَن كلمهء « ابتداء » را براى مفهوم « كلّى ابتداء » وضع كرده‌ام و در خود معنا ، خصوصيت ديگرى قائل نشده‌ام ولى شما در صورتى مىتوانيد « ابتداء » را در معناى « كلّى ابتداء » استعمال كنيد كه « ابتداء » را به عنوان مفهومى مستقلّ ملاحظه كرده باشيد . و هرچند مَن كلمهء « مِنْ » را براى مفهوم « كلّى ابتداء » وضع كرده‌ام و در معناى آن خصوصيتى قائل نشده‌ام ولى شما در صورتى مىتوانيد « مِنْ » را در معناى « كلّى ابتداء » استعمال كنيد كه « ابتداء » را به عنوان مفهومى غير مستقل و به عنوان حالت و وصف براى غير ملاحظه كرده باشيد . بنابراين ، لحاظ مربوط به مقام استعمال است نه مربوط به مقام وضع . بلكه واضع با قرار دادن شرط مذكور ما را ملزم كرده كه در مقام استعمال ، بين « مِنْ » و « ابتداء » فرق بگذاريم . ولى از جهت وضعْ تفاوتى بين اين دو نيست . اشكالات احتمال اوّل اگر بتوان گفت اين احتمال در كلام مرحوم آخوند وجود دارد اشكالاتى به آن وارد است : اشكال اوّل : ارتباط ما با واضع ، از طريق كتب لغت است و در كتب لغت هيچ اشاره‌اى به اين معنا نشده است كه واضع در هنگام وضع ، چنين شرطى كرده باشد .