رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم : كذب المنجمون برب الكعبة فمراده عليه السلام انهم كاذبون فى اعتقادهم .
ترجمه كلام ملاى ممدوح اين كه منجمانى كه قبل از زمانه بعث حضرت رسالت پناه ( ص ) بودند اعتقادشان چنين بود كه هر چيز كه از سر نو صورتپذير مىشود در اين دنيا ، از تأثيرات كواكب است كه هر يك از آن كواكب رب النوعاند و منجمى از اين گروه رسول ( ص ) را بباريدن باران به روز معين خبر داد و با وجودى كه در آن روز آب باريد جناب رسالت مآب فرمود كه منجمان كاذباند سوگند ميخورم بپروردگار كعبه ، و مراد حضرت از اين كلام معجز نظام آن بود كه ايشان در اعتقاد خود كاذباند . انتهى
ابن حقير گويد كه عمده در اين باب آنست كه تكذيب منجم در شرع آن فرقهاى بودند كه بتعبير مرحوم صدوق در خصال قائل به فلك بودند نه به مفلك . يعنى بفلك آفرين كه خداوند سبحانست اعتقاد نداشتند و افلاك و اجرام علوى مستقل در تأثير مىپنداشتند و بر اين عقيدتشان تكذيب شد نه به علم هيأت و نجوم و رياضيات . و ارباب انواعى را كه الهيون قائلاند از سدنه و جنود الهىاند و ارباب انواعى را كه اين فريق معتقدند ارباب مستقل مىدانند تفصيل اين دو امر را در كتاب دروس معرفة الوقت و القبله و رساله مثل بيان كردهايم .
نكته 896
محلق و ملفق وفقى ، هر دو متضمن مربع يا مربعهاى ديگر صحيح الوفق هستند مع ذلك اگر حلقه نخستين مربع كل مثلا اسقاط شود مربع باقى باز صحيح الوفق است آن مربع كل را محلق گويند و گرنه ملفق . مثال : مربع متسع به نه مثلث تلفيقا موفق مىشود و تحليقا بمعيار مثلث وسط به حركت رخ به سه حلقه محيط بر مثلث موفق مىگردد ، تعريف ملفق بر اولى صادق است و محلق بر دومى .