دوم را به حركت فيل در خانهها سير مىدهيم و چون بپايان رسيد منتقل به خانه مقابل آن در مربع مىشويم و عدد را بالاى آن خانه مىنگاريم كه اين خانهها با خانه مقابل تحتانى او به حركت فيل خواهد بود و همچنين به حركت فيل عدد را سير ميدهيم و چون دوره تمام شده عدد بعد را در زير عددى كه منتهى اليه دوره قبل بود مىگذاريم و به حركت فيل عدد را سير مىدهيم تا بپايان برسد و از آنجا كه به پايان رسيد از ضلع مجاور او به آخرين خانه سطر زيرين مربع كه ضلع مجاور عدد منتهى اليه قبل خود است منتقل ميشويم و عدد را مىنگاريم و به حركت فيل به همين نحوه كه گفتهايم مربع را موفق مى - كنيم . و بايد توجه داشت كه اين سير معتدل الدور نيست زيرا معتدل الدور آنست كه در هر دورى تمام اقطار و سطور و اضلاع عدد داشته باشند و در طريق مذكور چنين نيست . و مخفى نيست كه اگر به عكس بالا سطر اول تحتانى مربع را تنصيف كنيم و عمل را به عكس يك يك دستور انجام دهيم طريق ديگرى در موفق كردن اوفاق فرد مطلقا خواهد بود و هو الموفق .
نكته 893
در نسخههاى چاپى سنگى و سربى اسفار در اول جلد دوم چاپ اول ، و اول چهارم طبع دوم نوشتهاند : « المرحلة فى علم الطبيعى » اين عبارت از تصرف و پندار غلط اشخاص است . عبارت صحيح آن مطابق نسخ مخطوط و مطبوع مصحح ما چنين است : « المرحلة الحادية عشرة فى المقولات و احوالها » .
اسفار يازده مرحله و ده موقف و يازده باب است ، مراحل در الهيات اعم و جواهر و اعراض است كه مرحله يازدهم آن فقط در جواهر و اعراض است ، و مواقف در الهيات اخص است و ابواب در نفس و معاد است و وجه اين عناوين بر صاحب بصيرت مخفى نيست .