بزرگ است . و جناب صدر المتالهين در اسفار چه نيكو فرموده است كه : تبا لفلسفة تكون قوانينها غير مطابقة للكتاب و السنة ( ج 4 ص 75 ط 1 ) .
نكته 871
نفس ناطقه عالية فى دنوها و دانية فى علوها ، و در مرتبت عاليهاش مجرد از ماده و احكام آنست چنان كه براهين قاطعه حاكماند . و نفس من حيث هى مدرك كلياتست ولى مشاهدات را چه از خارج و چه از داخل كه صور متمثله در لوح حس مشتركاند بىآلت حس نمىتواند ادراك كند پس جميع تمثيلات نفس به آلت ادراك مىشود و اين آلات قواى نفساند نه اعضا و جوارح كه محال و مواضع قوىاند . مثلا قوه سامعه آلت آنست نه طبلهء گوش و برهان هم قائم است كه قوى فروع و شاخههاى يك شجره طيبه بنام روح انسانى است كه اصلها ثابت و فرعها فى السماء تؤتى أكلها كل حين باذن ربها يعنى النفس فى وحدته كل القوى ، و فعلها فى فعله قد انطوى . تمثل صفات بعد از انتقال از اين نشأة بصور گوناگون كه از آن تعبير به تجسم اعمال و تجسد اعمال و تمثل اعمال و تحقق اعمال مىشود . احاديث متظاهره متكاثره متواتره از فريقين روايت شده است .
نكته 872
رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم درباره حقيقت خود فرمود : اول ما خلق الله نورى ، و دربارهء مرتبه شهادت آن فرمود انا بشر مثلكم ، به بين در اينجا گويد انا بشر ، و در آنجا گويد : نورى ، و بشره صورت ظاهر است . و فى تمهيد القواعد لصائن الدين على بن تركه فى شرح قواعد التموحيد لجده ابى حامد تركه ان الذات باعتبار اتصافها بالوحدة الحقيقية تقتضى تعينا يسمى باصطلاح القوم بالتعين الاول تارة و بالحقيقة المحمدية أخرى ، انتهى ( فصل 28 ص 80 ط 1 ) فافهم .
نكته 873
ملا عبد العلى برجندى يكى از دانشمندان رياضىدان بزرگ اسلام است بعضى از اساتيدم بر اين عقيدت بود كه بعد