و ان كند در دو ماه بنا كرد * كه نبيند بسالها شاگرد
باز شاگرد آن چشد ز سرور * كه نيابد بعمرها مزدور
مزد اين كم ز مزد آن زانست * كاين به تن كرد و آن بجان دانست
بوده بيند كسى كه جانورست * آنكه نابوده بيند آن دگرست
كار يك ساله را بها دو درم * علم يك لحظه را بها عالم
علم نر آمد و عمل ماده * دين و دولت بدين دو آماده
پس بدانكه انسان بدون نور علم و يقين و قوت ايمان و معرفت ، سير بر اين صراط كما ينبغى نتواند كرد و كسانى كه بر اين صراطاند هر كس به قدر نور معرفت خود بر آن سير كند و به حسب شدت نور يقين قوت سلوك و سرعت مشى بر آنست و تفاوت درجات سعداء به قدر تفاوت اين نور معرفت و قوت يقين است و چون قيامت قيام كند ظاهر شود كه بعضى چون سرعت سير نور و برق از آن گذشتهاند و بعضى افتان و خيزان و دست و پاكشان و بين اين دو حال ، تفاوت بسيار كه در اين موضوع روايات به زبان تمثيل و تنظير به سير و حركت مادى زمانى ، سير افراد انسان بر آن بيان شده است و در اينمقام به نقل اين دو حديث شريف تبرك مىجوييم :
الف - باب صراط معاد بحار ( ج 3 ص 309 ط 1 ) : فر ، عن عبيد بن كثير معنعنا عن أبى هريرة أن رسول الله صلى الله عليه و آله قال : اتانى جبرئيل عليه السلام ، فقال أبشرك يا محمد بما تجوز على الصراط ؟ قال : قلت بلى ، قال تجوز بنور الله ، و يجوز