تا اين كه گويد : و اما شرائط المرضع فسنذكرها و بندأ بشريطة سنها ، فنقول : ان الاحسن أن يكون ما بين خمس و عشرين سنة الى خمس و ثلاثين سنة فان هذا هوسن الشباب و سن الصحة و الكمال . - الى قوله : و أما فى أخلاقها فان تكون حسنة الاخلاق محمودتها بطيئة من الانفعالات النفسانية الردية من الغضب و الغم و الجبن و غير ذلك فان جميع ذلك يفسد المزاج و ربما أعدى بالرضاع و لهذا نهى رسول الله صلى الله عليه و آله عن استظئار المجنونة ، الخ ( ص 304 ط وزيرى و ص 97 كتاب اول ط رحلى ) .
خوى دايه چون روى وى از مجراى شير در طفل اثر مىگذارد چه بنيتش از آن شير است . بلكه خوى و الدين و حتى احوال آنها در اوقات و نيات آنها بلكه احوال نفس اوقات در حال انعقاد نطفه و غذاى مادر در زمان حمل چون ديگر اوصاف روانى و جسمانى او همه را تأثيرى خاص در مزاج طفل است . و حق سبحانه از مجراى وجود و الدين نفخ روح مىكند كه كأن هر سه نافخ روحاند . و روح از اين مجارى رنگ مىگيرد چون آب آسمان از واديها .
ما را در هر يك از اين مسائل ، مبانى قويم و براهين اصيل روايى و طبى و فلسفى و عرفانى و نقل اشباه و نظائر است كه منجر به تحرير يكدوره كتاب مىشود . مجلس 84 امالى شيخ صدوق را در اين مسائل اهميت بسزا است و نكاتى در روانشناسى و تسريه احوال و الدين به ولد ، عائد نكته سنج مىگردد .
امير عليه السلام فرمود : انظروا من ترضع اولادكم فان الولد يشب عليه . و امام باقر عليه السلام فرمود : استرضع لولدك بلبن الحسان و اياك و القباح فان اللبن قد يعدى . و نيز فرمود : عليكم بالوضاء من الظئورة فان اللبن يعدى ( وافى ج 12 ص 208 ) .
هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 690
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٦٩٠