كه نيز معلوم است چون نسبت وتر محيطى كه حقيقى و مطلوب است چونكه مجهول است به وتر قطر موضوعى ، و چون اولى در چهارمى ضرب و حاصل بر دومى قسمت شود وتر به اجزاى محيطى بدست آيد ، و به همين بيان در جيب محيطى .
به بيانى كه در نسبت محيط دائره بقطر آن گفتهايم علت قيد تقريب در عبارات اهل فن معلوم گرديده است و علتش آنست كه گفتهايم قطر و محيط دو نوع مخالف يكديگرند چه قطر خط مستقيم است و محيط دائره منحنى و حال اينكه نسبت بايد در بين امورى باشد كه در نوع متفق باشند .
مرحوم ميرزا عبد الغفار در اصول هندسه ( ص 219 چاپ سنگى ) گويد : ارشميدس مهندس مشهور كه 287 سال شمسى قبل از مسيح در سراكوز متولد شده است ، مقدار اين نسبت تقريبى را تا 22 / 7 بدست آورده و متيوس مهندس كه در حدود هزار هجرى حيات داشته اينمقدار را 255 / 113 بدست آورده است و چون آن را به عشار تحويل كنيم تا 6 رقمش موافق آيد و در عصر ما تا يكصد و پنجاه و چهار رقم اعشارش بدست آمده و اگر چه از آن هفت رقم بيشتر استعمال نكنند 1415926 / 3 و در جميع ممالك مهندسين آن را به اين علامت
u
بنمايند و آنحرف يونانى است و پى تلفظ مىشود .
و ميرزا عبد الغفار همه 154 رقم را ذكر كرد و ما به همان 7 رقم اكتفا كردهايم . غياث الدين جمشيد در كتاب مفتاح الحساب گويد : قال ارشميدس ان ذلك الكسر اقل من السبع و اكثر من عشرة اجزاء من احد و سبعين و على ما حصلناه و ذكرناه فى رسالتناه المسماة بالمحيطية هو : ح ح كط مد ثالثه بعد طرح روابع و ما بعدها اذا كان القطر واحدا و هذا أدق من حساب ارشميدس بكثير على ما بيناه فى الرسالة المذكوره و اقرب منه الى الصواب لكنه بالحقيقة لا يعرفه الا الله تبارك و تعالى .