اشارات شيخ رئيس به اتم وجه بيان شده است .
از برهان سلمى برهان ديگرى بنام برهان ترسى استنباط شده است كه در حقيقت ترسى همان سلمى است و مآل هر دو يكى است جز اينكه در نحوه اقامه دليل فى الجمله از يكديگر متمايزند . سلم نردبان است و ترس سپر ، وجه تسميه برهان نخستين به نردبان روشن است . و دومى را از اين روى ترسى گفتهاند كه چون به ظاهر هيئت آسمان چون سپر مدور و محدب مينمايد چنان كه به لحاظ ديگر آسمان ناميدهاند كه مانند آس است برهان را چنين تقرير كردهاند :
جسم مستديرى مانند ترس به شش قسم متساوى تقسيم گردد و چون به سه خط مستقيم كه در مركز تقاطع كنند و وتر هر يك از قوسهاى ششگانه ترسيم شود ، هر يك از مثلثها متساوى الاضلاع و مساوى هم خواهند بود و هر يك از زواياى مثلث دو ثلث قائمه ( 60 درجه ) . و به اين تقسيم ، عالم جسمانى به ششم قسم تقسيم ميگردد . پس هرگاه دو ضلع هر يك از مثلثها كه رأس آنها مركز ترس باشد به غير نهايت اخراج گردد انفراج آن نيز غير متناهى خواهد بود و حال اينكه مقدار آن انفراج وترى است كه قاعده مثلث و محصور بين حاصرين اعنى دو ضلع مثلث است .
در هر يك از اين مثلثها چند مسئله ابتدايى هندسى به كار برده شده : يكى اينكه هر قوسى باصطلاح هندسى مقدر زاويه
هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 346
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٣٤٦