تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 348

مساهمون:

ص٣٤٨
نسبت به ابى عمرو را عمر وى و به ابن الزبير را زبيرى مىگويند . كلمه فيثاغورس شبيه مركب است و انتساب اين شكل به فيثاغورس شبيه نسبت به مركب است و شكل را به جزء دوم آن كه غورس است نسبت داده‌اند و غورس عروس شد . بخصوص كه ضرب المثلى درباره كلمات غير عربى دارند كه ( عجمى فالعب به ما شئت ) يعنى اين كلمه عربى نيست هرطور مىخواهى با او بازى كن . در اين شكل مبرهن مىشود كه هر مثلث قائم الزاويه ، مربع وتر زاويه قائمه مساوى مجموع مربع دو ضلع ديگر است . اما اگر مثلث منفرج الزاويه باشد حكم مربع وتر زاويه منفرجه نسبت با مجموع مربع دو ضلع ديگر در شكل دوازدهم مقاله دوم اصول اقليدس عنوان شده است ، و حكم مربع وتر زاويه حاده مثلث با مربع دو ضلع ديگر آن در شكل سيزدهم آن مقاله . بعضى عكس عروس را خواهر عروس ناميده‌اند ، چنان كه شكل سى و دوم مقاله ششم اصول اقليدس را ام العروس ( مادر عروس ) ؛ از اينجهت كه اعم از عروس است چه هرگاه عروس صادق آيد مادر عروس نيز صادق است بدون عكس . سخن مادر عروس اين است : هر شكل مستقيم الخطوط مضاف به وتر زاويه قائمه ، مساوى شكلين مضاف به دو ضلع زاويه قائمه است هرگاه اين دو شكل شبيه شكل نخستين و به وضع او بوده باشد ( يعنى سطوح اشكال سه گانه متشابه باشند ) اعم از اينكه شكل مربع باشد ( چون عروس ) و يا نباشد . خواجه طوسى در تحرير اصول اقليدس پس از اقامه برهان عروس ، در حدود سى و شش وجه اختلاف وقوع آن را بيان فرموده است كه خود يك رساله در وصف عروس و اطوار آنست .

نكته 600

در فصل دهم باب سوم نفس اسفار در مراتب نفس فرمايد :
هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 348 | حسن حسن زاده آملى