امكان بجز سمر چه ثمر دادت اى فلان * در بين ايس و ليس چه ربط و چه آيت است
و بسط الكلام فى تلك النكتة السامية يطلب فى آخر المنهج الثانى من المرحلة الاولى من الاسفار الاربعة فى العنوان المترجم بقوله « نقاوة عرشية » فان تلك النقاوة نقاوة جميع ما فى الاسفار على التحقيق ( ج 1 ص 64 ط 1 )
نكته 436
همه حروف مشدده در دوائر أباجد يكى محسوب مى - شوند ، مگر كلمه مباركه جلاله كه لام مكرر به حساب مىآيد و عدد آن سواست .
نكته 437
معجزات و كرامات و خوارق عادت ، به وسائط و علل و اسباب خودشان مسنداند . مثلا به واسطه نفس قدسى ابراهيم خليل الرحمن نار نمرود به اذن الله بردا و سلاما شد و ضمير قلنا در اين حكم دو شاهد است ، چنان كه بواسطه نفس قدسى روح الله خلق طير و ابراء اكمه و ابرص باذن الله بوقوع مىپيوست چنان كه افعال خطاب و متعلقات باذنى دو شاهداند . نه چنان كه آراء فائله قائلاند كه مساوق با گزاف مىگويند چه آنان ميخواهند اسباب و آلات را عزل كنند و همه چيز را به خداوند نسبت دهند بىواسطهء اسباب چنان كه مردم طبيعى در مقابل آنان همه چيز را به اسباب نسبت مىدهند و ميگويند ابر و باران از بخار آب است و نمو درخت از جذب ريشه و برگ و تولد حيوان از حرارت و تأثير رحم و غيره اما خداپرستان گويند اين اسباب مسخر پروردگار است و كارهاى جهان هم نسبت به اسباب دارد و هم نسبت به مسبب كه بارى تعالى است چنان كه خود فرمود :
اللَّهُ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ
الايه ( روم 49 ) و هم فرمود :
وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ لَواقِحَ
( حجر 22 ) و آيات بسيار ديگر ، بلى در عين حال آنكه نظر باسباب دوخته و از مسبب غافل گرديده است نادان است :