صورى و طهارت ظاهريه در بدن نمايان شود و در نفس هم رفته رفته خوى انقياد و ملكه تسليم براى اراده حق متحقق گردد ، و براى حصول اين مرتبه علم فقه بر طبق طريقه حقه جعفريه كافى و به نحو اكمل عهدهدار اين امر است . و بدان كه فقه مقدمه تهذيب اخلاق و اخلاق مقدمه توحيد است .
امّا طهارت باطنه : طهارت خيال از اعتقادات فاسد و از تخيّلات ردىّ ، و از جولانش در ميدان آمال و امانى است .
و طهارت ذهن از افكار ردىّ و از استحضارات غير واقع غير مفيد است .
و طهارت عقل از تقييد به نتائج افكار در آنچه كه اختصاص به معرفت حق ( سبحانه ) و معرفت غرائب علوم و اسرارى كه مصاحب فيض منبسط او بر ممكنات است .
و طهارت قلب از تقلّبى كه تابع تشعّب است ، و تشعّب نيز به سبب تعلّلاتى است كه موجب تشتّت عزم و اراده مىگردد و قلب را همّ واحد بايد . امام امير المؤمنين حضرت وصىّ علىّ عالى أعلى عليه السّلام فرموده است : « قلوب العباد الطاهرة مواضع نظر اللّه ( سبحانه ) فمن طهر قلبه نظر اللّه عليه » .
در اصول كافى ( ج 2 معرب ، ص 13 ) به اسنادش از سفيان بن عيينه از امام صادق عليه السّلام روايت كرده است كه :
قال سألته عن قول اللّه ( عزّ و جل ) :
إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
؟ قال : القلب السليم الذي يلقى ربّه و ليس فيه أحد سواه .
و طهارت نفس از اغراضش ، بلكه از عين خودش كه خميره اميال و امانى و كثرت تشوّقات است .
و طهارت روح از حظوظ شريفهاى كه مرجوّ از حق تعالى است ؛ چون معرفتش و قرب و مشاهدتش و ديگر انواع نعيم روحانى ؛ و به قول جناب شيخ رئيس در نمط تاسع اشارات در مقامات العارفين : « من آثر العرفان للعرفان فقد قال بالثاني » ، و به اين نظر علم حجاب باشد ، و اين يك وجه از وجوه معانى « العلم حجاب اللّه الاكبر » است .