تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هزار و يك كلمه (فارسى) — صفحة 328

مساهمون:

ص٣٢٨
نادرست است . عين پنجاه و چهارم كتاب ما عيون مسائل النفس ، و شرح آن به نام سرح العيون في شرح العيون و نكته 849 كتاب ما به نام هزار و يك نكته در اين مطلب مفيدند .

كلمهء 622

مورّخ شهير خبير و صاحب قلم نحرير دلپذير عبد اللّه بن فضل اللّه شيرازى در كتاب وصّاف الحضرة در احوال سلاطين مغول ( ط بمبئى ، ص 51 ) در موضوع بناى رصدخانه مراغه گويد : ذكر رصدخانه مراغه : چون پادشاه مملكت گير هلاكوخان ، كار بغداد و اعمال و موصل و ديار بكر را به حكم قاطع تيغ به فيصل رسانيد و آن نواحى مستصفى شد ، و سرحدّ مملكت روم از سر جدّ و يمن و جدّ و نجدت همّت پادشاهانه مستخلص و محفوظ گردانيد ، شعر :
حوى و حمى بالرأى و السيف ملكه * فللّه من حاو و للّه من حام
و اطراف مسالك و اكناف ممالك را به تقطاولان مهابت كامل و قراولان سياست شامل سپرد ، و لشكرها در هر ثغرى تعيين فرمود ، و از اين امور فراغى حاصل آمد ، مولانا سلطان الحكماء المحقّقين نصير الملّة و الدين الطوسى در بندگى تخت سلطنت كه قوائمها كانت على فرق فرقد ، عرضه داشت كه اگر رأى غيب دان ايلخان مستصوب باشد ، از براى تجديد احكام نجومى و تحقيق ارصاد متواليات رصدى سازد و زيجى استنباط كند ، و به اصابت فكر دوربين و رأى هندسه گشاى احتياط ، و ايلخان را از حوادث مستقبّلات شهور و اعوام و احكام محاولات خاصّه و عام اعلام واجب داند ، و تسيير طالع و تقسيم مطالع و توجيه سالهاى فرداريه كند ، و بعد از امعان نظر دروتد و مايل و زايل كه عطاياى كبرى و وسطى و صغرى بدان منسوب است ، و باز جستن هيلاج و كدخدا و خداوند بيت و شرف و مثلثات و حدود و حظوظ و وجوه كواكب ، پادشاه را كيفيت امتداد عمر و حال نفس و بسطت و بقاء ملك و توالد نسل و آروغ و حقيقت آن باز نمايد .