تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هزار و يك كلمه (فارسى) — صفحة 319

مساهمون:

ص٣١٩
بسوزاند و از خاكسترش بيضه برمىآيد .

كلمهء 612

در محضر انور معلّم عصر جامع علوم عقلى و نقلى جناب آية اللّه العظمى حاج ميرزا ابو الحسن شعرانى ( رفع اللّه درجاته ) از جمله علومى كه فرا مىگرفتم رشته‌هاى رياضى بوده است : نخستين بار فارسى هيئت قوشچى ، و پس از آن شرح چغمينى در هيئت ، و بعد از آن اصول اقليدس به تحرير خواجه نصير الدين طوسى ، و بعد از آن اكرمانالائوس به تحرير خواجه طوسى ، و پس از آن بيست باب اسطرلاب از تأليفات خواجه طوسى ، و پس از آن ربع مجيّب كه مثل اسطرلاب از آلات رصدى است ، و پس از آن شرح بيرجندى بر تذكره خواجه ، و پس از آن زيج بهادرى ، و پس از آن مجسطى بطليموس به تحرير خواجه طوسى . تدريس زيج بهادرى دو سال تمام به طول انجاميد و چون تدريس آن به پايان رسيده است ، فرمود : آقا حالا نوبت تدريس مجسطى بطليموس به تحرير خواجه طوسى است . اين كمترين پيش از آن كه درس مجسطى را شروع كند ، به اين فكر افتاد كه چند تا هلال و خسوف كسوف با براهين هندسى آنها استخراج كند ؛ اگر از عهده آنها برآمده است ، شروع به فراگرفتن مجسطى كند . چون آغاز به كار كرده‌ام ، در چند مورد براى اقامه براهين هندسى و هيوى هلال و خسوف و كسوف سخت وامانده‌ام و نتوانستم مسائل هيوى را مطابق اشكال هندسى پياده كنم ، لذا چون به محضر انور استاد ( روحى له الفداء ) براى درس مجسطى تشرّف يافتم ، هم مجسطى را با خود برده‌ام و هم زيج بهادرى را ، و عرض كردم : آقاجان ! من خواستم براى اطمينان خاطرم چند هلال و خسوف و كسوف را به وفق براهين هيوى و هندسى از زيج بهادرى استخراج كنم ؛ در اثناء عمل مانده‌ام و نتوانستم از عهده آن برآيم . آيا از خواندن مجسطى اين مشكل حلّ مىشود ؟ آن جناب ( رضوان اللّه عليه ) بدون كمترين انقباض