كتاب ميراث اسلام در جستجوى آن دسته از اصول علمى ، صنعتى ، فرهنگى ، و معنوى اروپا است كه از دنياى اسلامى أخذ شده و از جهان عربى مشرق سرچشمه گرفته است . . . همين مذهب اسلام و امپراطورى بزرگ اسلامى بوده است كه علوم و صنايع ملل گوناگون را با يكديگر تركيب و آن را به صورت كامل و زيبايى به جهان علم و صنعت اهدا كرده است . . . .
و از اين گونه اعترافات صادقانه در كتاب يادشده از نويسندگان آن بسيار است .
كتاب دوم به نام علوم اسلامى و نقش آن در تحوّل علمى جهان آلدوميهلى است كه به ترجمه فارسى آقايان محمد رضا شجاع رضوى ، و دكتر اسد الله علوى ، به اهتمام بنياد پژوهشهاى آستان قدس رضوى به طبع رسيده است .
و نظير دو كتاب يادشده ، كتب و مقالات بسيارى از اصحاب قلم و ارباب دانش و بينش نوشته شده است ، و اكنون به چند سطرى از گفتار استاد عزيزم حضرت علّامه شعرانى ( رضوان اللّه عليه ) تحت عنوان « تأثير قرآن در پيدايش تمدّن عظيم اسلامى » تمسّك و تبرّك مىجويم :
آن كه تاريخ خوانده است و بر احوال امم گذشته آگاه گرديده داند كه تا زمان پيدايش يونان هيچ قومى بدان پايه از علم نرسيدند و آن تمدّن نيافتند ، و آنها كه پيش از يونان بودند همه در علم و تمدّن پستتر از آنان بودند ، و اندكى پيش از اسكندر علماء و حكماء در يونان بسيار شدند چون سقراط و افلاطون . و اسكندر كه عالم را بگرفت علم و زبان يونانى را در جهان منتشر كرد و مردم را از آن بهرهمند ساخت ، تا هزار سال زبان يونانى زبان علمى جهان بود و دانشمندان بدان زبان علم مىآموختند و كتاب مىنوشتند هر چند خود يونانى نبودند حتى پيروان حضرت مسيح ( عليه السلام ) تاريخ آن حضرت را كه انجيل نام دارد به زبان يونانى نوشتند ، و لفظ انجيل هم كلمه يونانى است به معنى مژده ، با آن كه هم خود آنها و هم حضرت عيسى ( عليه السلام ) زبانشان عبرى بود .
هزار سال پس از اسكندر حضرت خاتم انبياء محمد بن عبد الله ( صلوات اللّه عليه ) ظهور كرد و قرآن را به عربى آورد و اوضاع جهان دگرگون شد ، زبان عربى جاى
هزار و يك كلمه (فارسى) — صفحة 463
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٤٦٣