پيكار بر وزن نىزار به معنى قصد و اراده و جنگ و جدال آمده است كه در اينجا جنگ مراد است . و پيكان به فتح اول آهن سر تير كه عرب آن را نصل گويند ، و معبله نوعى از آن است .
در قطعه دوم نصاب الصبيان آمده است :
عصب پى و يلبه جوشن است و درع زره * وهق كمند ولى نصل و معبله پيكان
واقعه امير المؤمنين ( عليه السلام ) و پيكان در جنگ احد را مرحوم ملا فتح الله كاشانى در تفسير منهج الصادقين در ضمن آيه
الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ
در اول سوره مباركه مؤمنون قرآن كريم نقل كرده است كه :
در اخبار صحيحه آمده كه در روز احد پيكان مخالفين در بدن مبارك امير المؤمنين ( ع ) نشست و از غايت وجع نتوانستند كه آن را بيرون آورند ؛ صورت حال را به حضرت رسالت ( ص ) عرض كردند ، فرمود كه در وقتى كه وى در نماز باشد پيكان را از بدن او بيرون كشيد چه توجّه او در اين حال به حضرت عزّت بر وجهى است كه خود را فراموش مىكند و از ما سوى بىخبر مىشود ، پس چون به نماز مشغول شد جرّاح را آوردند و پيكان را از بدن اطهر او بيرون آوردند و خون بسيار بر سجّاده آن حضرت ريخته شد ، و چون از نماز فارغ شد و آن خون را مشاهده نمود پرسيد كه اين خون چيست ؟ گفتند كه در حينى كه پيكان از بدن شما بيرون آورديم اين خون از آن جراحت بيرون آمد ، فرمود : به خدايى كه جان على در قبضه قدرت اوست كه در نيافتم و واقف نشدم كه شما در چه وقت بدن مرا شكافتيد و پيكان را بيرون آورديد .
واقعه يادشده را عارف جامى نيز نيكو به نظم درآورده است و آن را شيخ بهائى در مجلد چهارم كشكول ( طبع نجم الدوله ، ص 412 ) ، بدين صورت نقل كرده است : مولانا جامى :
شير خدا شاه ولايت على * صيقلى شرك خفى و جلّي
روز احد چون صف هيجا گرفت * تير مخالف به تنش جا گرفت