نگارنده سطور حسن حسنزاده آملى ، رسالهاى در بيان اين حديث كه از غرر احاديث است نوشته است كه تاكنون بيش از نود وجه معانى آن را در آن رساله گردآورده است ؛ و آن را يكى از كلمات كتاب هزار و يك كلمه قرار داده است ؛ و نيز در مجله ميراث جاويدان ، شماره چهارم ، 1372 ه ش - به طبع رسيده است .
پرماس بروزن كرباس به معنى احساس كردن و علم داشتن است .
ص 63 ، س 13 قوله :
« هست در وصف او بوقت دليل * نطق تشبيه و خامشى تعطيل » .
اين بيت در اواسط فصل سىام مرحله ششم اسفار صدر المتألهين ( ج 2 ، ص 343 ، ط 2 ) بدين عبارت شاهد آورده شده است :
قال بعض العلماء : المعتقد إجراء الأخبار على هيئاتها من غير تأويل و لاتعطيل . و مراده من التأويل حمل الكلام على غير معناه الموضوع له ؛ و التعطيل هو التوقف في قبول ذلك المعنى كما في هذا البيت :
هست در وصف او بوقت دليل * نطق تشبيه و خامشى تعطيل
ص 64 ، س 6 قوله :
« احدست و شما از او معزول * صمد است و نياز از او مخذول » .
يعنى حق سبحانه واحد عددى نيست كه زمين يكى ، آفتاب يكى و ماه يكى و اين يكى و آن يكى و خدا هم يكى ؛ چه اين كه خداوند سبحان واحد به وحدت صمدى است كه هو الأول و الآخر و الظاهر و الباطن ، و همه كلمات وجودى قائم بدويند . اين لسان صدق حجة الله امام على بن موسى الرضا ( عليه السلام ) در بيان توحيد صمدى است : « يا من على فلا شىء فوقه ، يا من دنى فلا شىء دونه . . . » ( باب توحيد و نفى تشبيه كتاب توحيد صدوق ) . حكيم از توحيد صمدى تعبير به وجود غير متناهى مىكند ، و عارف تعبير به وحدت وجود فافهم . براى مزيد استبصار به نكته 71 كتاب هزار و يك نكته ، و به كلمه 245 كتاب هزار و يك كلمه رجوع شود .
ص 64 ، س 9 قوله :
« در دوئى جز بد و سقط نبود * هرگز اندر يكى غلط نبود » .