دلآراى مطالب متين صحف نورى از قبيل فتوحات مكيه و مصباح الانس و شرح قيصرى بر فصوص الحكم و تمهيد القواعد و كتب عين القضات و نظائر آنها يافتهايم ، اين رساله هم به زيور طبع آراسته شده است . به حمد الله تعالى در اين موضوع بسيار مهم ، خيلى مطالب شنيدنى گرانقدر داريم ، و لكن اجازه بفرماييد كه به همين اندازه اكتفا كنيم .
عرض ديگرى كه يادداشت كردهايم تا به تقديم برسانيم اين كه آيا كتب علمى متأله سبزوارى پس از صحف نورى صدر المتألهين شيرازى ، مطلب تأسيسى تازهاى دارد ، و يا در حقيقت مانند آثار قلمى ديگر بزرگان بعد از صاحب اسفار بيانگر دقايق علمى و فكرى آن حكيم بزرگ است ؟ انصاف اين است كه بايد گفت قسم دوم محقق است . خداوند سبحان درجات استاد علامه طباطبائى صاحب تفسير عظيم الميزان را متعالى بفرمايد كه وقتى در محفل افاضاتش سخن از معارف الهى بهميان آورده است ، فرموده است : « اينها را ملّاصدرا به ما ياد داده است » . و نيز فرموده است : « محيى الدين در فصوص الحكم مشت مشت آورده است ، و در فتوحات دامن دامن » .
حكماى الهى بعد از صدر المتألهين از شاگردان آن جناب تا اساتيد اين جانب ، مطلب تأسيسى چشمگيرى ندارند مگر بعضى از تقريرات توضيحى ، و يا برخى از اعتراضات تعبيرى ، و يا پارهاى از تبديل اصطلاحات علمى . مثلا جناب متأله سبزوارى در فريده ثالثه از حكمت منظومه در قدم و حدوث ( ط ناصرى ، ص 77 ) اصطلاحى به نام « حادث اسمى » وضع كرده است ، و فرموده است :
و الحادث الاسمي الذي مصطلحي * أن رسم اسم جا حديث منمحي
و همچنين در شرح اسماء ، در ضمن بيان اسم « قديم » از اسماء بند اول آن گفته است :
و أما الحادث الاسمى فهو ممّا اصطلحت عليه مستنبطا من الكلام الإلهى : إن هي الا اسماء سميتموها انتم و آباؤكم . . . ( ط ناصرى ، ص 16 )
و حال اين كه حادث اسمى مصطلح آن جناب همانى است كه شيخ اكبر