و ظلىاند و هر يك را در درس سيزدهم و چهاردهم كتاب دروس معرفة الوقت و القبلة با برهان هندسى تقرير و تحرير كردهايم .
اين مطلب درباره قطاع و مغنى و ظلى به مناسبت بحث در ميان آمد ، و اساس سخن ما اين است كه اصل مسائل رياضى ظل از مسجد مدينه بيرون آمد و به دست ابو الوفاء رسيد و از وى به همه جهان منتشر گشت . اروپائيان ابو الوفاء را به همين شكل ظلى مىشناسند ، جز اين كه تبديل ظل به مماس اولا ، و تغيير دادن غربيها كلمه ظل را به واژه تانژانت لغت فرانسه ثانيا ، موجب شده است كه ظلّ و مسائل آن را از غرب بدانند ، و حال آن كه معلوم شده است كه عمل پيغمبر خاتم ( صلوات اللّه عليه ) در بناى ديوار مسجد مدينه ، الگوى رهنمون استنباط و اختراع ظل شده است .
دعواهم فيها سبحانك اللّهم و تحيّتهم فيها سلام و آخر دعويهم ان الحمد للّه رب العالمين .
قم - حسن حسنزاده آملى
9 رجب 1416 ه ق - 11 / 9 / 1374 ه ش
كلمهء 325
متأله سبزوارى در شرح اسرار دفتر ششم مثنوى عارف رومى ( ص 453 ، ط رحلى ، چاپ سنگى ) گويد :
مشرب اهل الله دو گونه است : يكى كتمان اسرار ، و يكى افشاء و عربدهجويى كند . شبلى فرمايد : از آن جام كه به منصور دادند بما نيز دادند ، و او نوشيد و عربده آغاز كرد و ما نوشيديم و دم دركشيديم ؛ و ديگرى گويد كه نه آن جام بود و الّا تو هم عربده آغاز كردى .
كلمهء 326
يهود عنود جحود از آغاز بعثت خاتم انبياء محمد مصطفى ( صلّى الله عليه و آله و سلّم ) سخت با اسلام و مسلمين عناد و عداوت داشتهاند و تاكنون نيز به همان