هموار به شكل - ابجد - بر خط نصف النهار تحصيل شده كه - هج - است - يعنى بر طول و امتداد آن به استقامت نصب شود ، و به باقى دستورات يادشده عمل گردد .
فصل سوم در بيان مقدار طول - يعنى ارتفاع - ديوار مسجد مدينه
حضرت رسول الله ( صلّى الله عليه و على آله و سلّم ) بلندى ديوار مسجد را براى تعيين اوقات نماز به اندازه قامت انسان معتدل القامه مقرّر داشت .
طول شخص انسان معتدل القامه ، شش قدم و نيم تا هفت قدم است . در كتب رياضى نجومى ، مقياسى كه يعنى شاخصى كه قائم بر سطح افق باشد ، ظل آن را ظل دوم ، و نيز ظل مستوى ، و نيز ظل مبسوط خوانند ، به تفصيل و بيانى كه در درس 81 دروس هيئت و ديگر رشتههاى رياضى ( ج 2 ، ص 578 ) به فارسى تقرير و تحرير كردهايم ؛ و در درس هشتم دروس معرفة الوقت و القبلة به تازى .
طول مقياس يادشده را به هفت قسم يا شش قسم و نيم تقسيم مىكنند و آن اقسام را اقدام مىگويند ، و ظلّ آن را ظل اقدام مىنامند ، بدين نظر كه هر گاه كسى خواهد معلوم كند كه ظل هر شيء مثل آن شده است يا نه ، ظل قامت خود را معتبر دارد . سرمشق اين دستور از بناى ديوار ياد شده است .
در فصل دوم گفته آمد كه به فرمان حضرت رسول الله ديوار طرف غرب مسجد مدينه درست بر خط نصف النهار بنا نهاده شده است ، و هر ديوارى بر خط نصف النهار بنا شود هنگام ظهر سايه ندارد ، و چون زوال شود سايه از طرف شرقى ديوار در پايه آن ظاهر مىگردد ، جناب رسول اللّه پديد آمدن سايه جانب شرقى ديوار را علامت وقت نماز ظهر قرار داد ، و چون مردم سايه ديوار را در پايه آن از طرف شرقى مىديدند نماز ظهر بهجاى مىآوردند .