واحدى آمده است رجوع شود « 1 » .
ص 555 س 9 : « من يفعل الخير . . . » شعر از حطيئه است « 2 » . يعنى كسى كه كار نيك انجام دهد از پاداشهاى آن بىبهره نماند . خوبى در ميان خدا و مردم گم نمىشود .
ص 555 س 11 : « على الخبير سقطت » . به مرد آگاه برخوردى « 3 » و آن در وسيط واحدى نيز آمده است « 4 » . ميدانى گويد : خبير بمعنى عالم است و خبر علم است . و سقوط بمعنى عثور يعنى برخورد كردن است . مثل مذكور را به مالك بن جبير عامرى كه از حكماى عرب بوده است نسبت مىدهند . و بدين مثل ، فرزدق براى حسين بن على - عليهما السلام - تمثّل جسته است . گاهى كه آن حضرت قصد عراق را داشت و فرزدق اراده حجاز را ، حضرت او را ديد و از او پرسيد : « ماوراءك ؟ قال : على الخبير سقطت ، قلوب الناس معك و سيوفهم مع بني أميّة ، و الأمر ينزل من السماء . فقال الحسين - عليه السلام - صدقتنى . » يعنى امام حسين عليه السلام از فرزدق پرسيد چه خبر دارى ( از پس تو چه خبر است ؟ ) گفت بر آگاه برخورد كردهاى ، دلهاى مردم با تو است و شمشيرهايشان با بنى اميه ، و امر از آسمان فرود مىآيد ، امام - عليه السلام - فرمود : با من به راستى سخن گفتى .
ص 555 س آخر :
لَعَلَّ اللَّهَ . . .
« 5 » . يعنى شايد خداوند پس از آن امرى را پديد آورد .
ص 556 س 1 :
إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً
« 6 » . يعنى همانا با دشوارى آسانى است .
ص 556 س 2 : « متى و عسى . . . » اين دو بيت شعر را ابن خلّكان در تاريخش
هامش
( 1 ) - « وسيط واحدى » ص 94 ، چاپ كويت .
( 2 ) - « شرح ديوان متنبى » از عبد الرحمن برقوقى ، ج 4 ، ص 319 ، مصر ، چاپ اول .
( 3 ) - « مجمع الأمثال » ص 404 ، باب 18 ، فصل عين مفتوحه ، رحلى ، چاپ سنگى .
( 4 ) - « وسيط واحدى » ص 125 ، چاپ كويت .
( 5 ) - سورهء طلاق ( 65 ) : 5 .
( 6 ) - سورهء انشراح ( 94 ) : 6 .