كتاب ما به نام دروس هيئت و ديگر رشتههاى رياضى رجوع شود . چار اركان ، چار عنصرند كه در بيت بعد گويد :
( 2 ) يكى چون عود پرورده ، دويم كافور حل كرده * سيم سيماب گون پرده ، چهارم لاله گون مرجان
عود پرورده ، خاك است . كافور حلّ كرده ، آب است . سيمابگون پرده ، باد است . لاله گون مرجان ، آتش است .
( 3 ) جهانى را به يك امر دو حرفى در وجود آورد * ز نيروى چهار اسباب زير گنبد گردان
امر دو حرفى « كُن » است . و چهار اسباب ، علل چهارگانه فاعلى و مادى و صورى و غائى كه در بيت بعد روشن مىسازد . بند نخستين دفتر دل ما ، در اين امر دو حرفى بدين طليعه است :
به بسم اللّه الرحمن الرحيم است * كه عارف در مقام « كن » مقيم است
كُنِ اللّه و بسم اللّه عارف * چه خوش وزنند در بحر معارف
زكن اعيان ثابت آمد از غيب * به عين خارجى بىنقص و بىعيب
زكن هر دم قضا آيد به تقدير * دهد اسم مصوّر را به تصوير
كه دائم خلق در خلق جديد است * كه از هر ذره صد حبّ حصيد است
كنِ عارف كند كار خدايى * به بين اى خواجه خود را از كجايى
كنِ عارف بود أمر الهى * بكن با امر او هر چه كه خواهى
( 4 ) يكى زان گوهر قابل ، دويم زان قوّت فاعل * سيوم زان حاجب سايل ، چهارم صورت الوان
گوهر قابل ، علت قابلى است . قوت فاعل ، علت فاعلى است . حاجب سايل ، علت صورى است كه همه قابل را فرا مىگيرد . صورت الوان ، علت غائى است .
( 5 ) ده و دو پيك را دايم ، رفاقت داده در يك ره * از ايشان چار نيكوكار و باقى رند بىسامان
ده و دو پيك ، اشاره است به ان عدة الشهور عند اللّه اثنا عشر شهرا في كتاب اللّه ، و