( 8 ) يكى را گاو فربه تن ، دويم را آلت سختن * سيوم را چرخ تيرافكن ، چهارم مشرع الحيتان
در اين بيت چهار منزل احسان را كه سعدند بيان كرده است كه هشت منزل نحس نيز به مقابله دانسته مىشوند . گاو فربه تن ، برج ثور است . آلت سختن ، برج ميزان است . چرخ تيرافكن ، برج قوس است . مشرع الحيتان ، برج حوت .
در علم احكام نجوم ، ستاره زهره را سعد اصغر دانند ؛ و مشترى را سعد اكبر ؛ و آن دو را با هم سعدين گويند . و مريخ را نحس اصغر دانند ؛ و زحل را نحس اكبر ؛ و آن دو را با هم نحسين گويند . به درس 59 دروس هيئت و ديگر رشتههاى رياضى رجوع شود . ثور و ميزان ، خانههاى زهرهاند ؛ و قوس و حوت ، خانههاى مشترى ، كه چهار منزل احسانند . حمل و عقرب ، خانههاى مريخاند ، جدى و دلو ، خانههاى زحلاند . جوزاء و سنبله ، خانههاى عطاردند . دو خانه ماه و آفتاب گفته آمد كه مجموع هشت منزلاند .
( 9 ) سپاهى سيصد و شصت و شش اندر خطه دايم * دو تعديل و دو تغييراند اندر لشكر ايشان
سيصد و شصت و شش ، روزهاى شمسى يكسال است . دو تعديل و دو تغيير ، اشاره به چهار فصل است كه در بيت بعد روشن مىسازد .
( 10 ) يكى تلقين بلبل را ، دويم آرايش گل را * سيوم خون ريزش مل را ، چهارم خفتن كيهان
تلقين بلبل ، اشاره به فصل بهار است . آرايش گل ، به فصل تابستان . خون ريزش مل ، به فصل پاييز . خفتن كيهان ، به فصل زمستان كه جهان خفته و پژمرده است . و وجه هر يك ظاهر است .
( 11 ) دو معمار توانا را دلالت كرده تا دارند * اساس خطّه صغرى به چار اخلاط آبادان
به جاى صغرى « سفلى » نيز آمده است . و مراد عالم اصغر - يعنى وجود بنىآدم - است . بقول عارف رومى :