له شئون و اطوار و له تطور من طور الى طور . و ملاك التقدم فى هذا القسم هو الشان الالهى .
اگر كما ينبغى نيل به معنى سبق بالحق حاصل آيد ، فرق بين موضوع معارف اهل تحقيق ، و بين موضوع مباحث اهل نظر به شايستگى معلوم خواهد شد .
تذييل :
اهل نظر پس از اثبات واجب و توحيد و تنزيه آن ، در علم بارى به جزئيات متصرم ، و در ربط حادث به قديم و كثرت به وحدت و نظائر اين گونه اصول مسائل در ورطه مشكلاتى سهمگين افتادهاند كه راه و روىهائى را جز تقبيل آستانهء وحدت شخصى وجود يعنى وجود صمد حق ، و تقبل آن نيافتند .
عارف متاله سيد حيدر آملى رضوان الله عليه در مبحث فرق دو نحوه علم كسبى نظرى ، و علم ارثى حقيقى الهى ، از كتاب خود جامع الاسرار ( از ص 472 تا ص 526 ) جمعى از اكابر را نام مىبرد كه سرانجام سر به آستانه بيت معمور و سقف مرفوع عرفان بالله نهادهاند تا از اضطراب به اطمينان رسيدهاند و آرميدهاند . از آن جملهاند شيخ رئيس ابن سينا و فخر رازى و غزالى و كمال الدين ميثم بحرانى و استادش على بن سليمان بحرانى و خواجه نصير الدين طوسى و نصير الدين كاشى و افضل الدين كاشى و افضل الدين خونجى و
يادنامه مفسر كبير استاد علامه طباطبائى (فارسى) — صفحة 487
مساهمون: جمعى از نويسندگان
ص٤٨٧