اشما
ochema
، فيثاغورث محمل روحى يا إيىدولون
Eidolon
، آگاهان اسرار مكنونه بدن آسمانى و ايرانيان فروهر مىخواندند .
و ديگر از كتابهايى كه در بقاى روح بطريق مذكور نوشته شده است كتابى است به نام « الإنسان روح لا جسد » . اين كتاب در دو جلد مطوّل و قطور تأليف گرديده است كه در آن وقايع بسيار و كتب مؤلفه عديدهاى در پيرامون اين موضوع ذكر كرده است .
و همچنين كتابى بنام « ارتباط با ارواح » و ديگر بنام اسرار مكنونه كه هر يك بطريق نامبرده در بقاى روح سخنانى گفتهاند .
كيخسرو شاهرخ كرمانى در فروغ مزديسنى « 1 » گويد :
« در اوستا و كتب پهلوى بعد ، بسى دلائل و براهين در باب بيزوالى روان آمده است ، و حق است زيرا اعتقاد در اين تعليم واجب و اصل اساس موادّ اخلاقى و روحانى است » .
اكنون درصدد جرح و تعديل همه مطالب و نتائج گابريل دولان و اشباه وى كه نام بردهايم نيستيم ، و سبب نقل كتب و كلماتشان در بقاى روح ، توجّه مردم عصر ما باينگونه كتابها و حرفها است ، و گرنه در اصل اين دليل و بسط آن اشاراتى از آيات قرآنيه و لطائفى از روايات اهل عصمت و بياناتى بس دقيق و شريف از حكماى إلهيّه ما راجع به اين موضوع است كه هرورقى دفترى معرفت نفس راست .
هزار نقد به بازار كائنات آرند * يكى بسكّه صاحب عيار ما نرسد
نه اين كه غرض اعمال تعصّب و عدم اعتناى به علم و اهل علم باشد ، زيرا كه علم و عالم محترماند و حرف حق از هر دهنى و قلمى كه صادر شده است حق است ، بلكه غرض در نسبت بين كلمات اينان و آنان است .
خطيب فخر رازى در تفسير كبير « مفاتيح الغيب » ، در ضمن آيه كريمه 86 سوره
هامش
( 1 ) . چاپ اول 1327 - ص 166