ناميده مىشود . و حقا تعبير به فلك شيواتر از تعبير به لفظ مدار و خط سير و مانند آنها است كه امروز در سر زبانها است .
فاضل خاورشناس نلينو ايتاليائى
Nallino ) )
در كتاب ارزشمند و سودمندش به نام « علم الفلك » گويد :
« هذا أى الفلك اصطلاح كل فلكيى العرب و لا أستحسن لفظ « مدار » الوارد في كتب بعض الحديثين المقلدين لاصطلاحات الافرنج بلا لزوم ، و المدارات عند العرب هى الدوائر المتوازية لدائرة معدل النهار » . ( ص 21 ط 1 روما )
يعنى من همان لفظ فلك را كه در كتب و اصطلاح دانشمندان فلكى آمده است به كار مى برم ، و لفظ « مدار » را كه امروز پيروان اصطلاحات فرنگ در كتاب آورده اند دوست ندارم . مدارات دوائر متوازى با دائره معدل النهارند .
اين گفتار نلينو بسيار استوار است . لفظى بدين كوتاهى و شيوايى و مشهور و معروف در كتب علمى ، و سائر و دائر در السنه علماى فلكى ، و رائج و دارج در محاورات همگى به نام فلك را چرا به اصطلاح ديگر تبديل كنيم و يا تغيير دهيم .
لطيفه اى قرآنى در سير دورى كواكب :
قرآن كريم سير كواكب را چنين تعبير فرمود :
« وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ »
. ( انبياء 36 )
« كُلٌّ فِي فَلَكٍ »
از دو طرف
« كُلٌّ فِي فَلَكٍ »
است كه در اشارت به حركت استدارى و سير دورى كواكب تعبيرى شگفت است . چنان كه در سوره مؤمن قرآن ، خداى سبحان ذات خود را چنين ستوده است :
« رَفِيعُ الدَّرَجاتِ ذُو الْعَرْشِ »
( آيه 17 ) . كلمه مباركه رفيع به حساب جمل ابجدى » 360 » است ، محيط دائره به 360 قسم متساوى قسمت مىشود ، و هر قسم را درجه مى نامند و جمع آن درجات است كه رفيع الدرجات است .
علاوه اين كه كلمه رفيع ايمائى بر افلاك برافراشته اجرام علوى كه همان مدارات آنهايند دارد ، همان گونه كه در آيه ديگر فرمود :
« اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها »
( رعد آيه 3 ) .