درس 48 : قبة الارض
اين درس دنباله درس پيش است :
قوله « : قدمهاى ساكنان يك طرف عمارت » . . . چون ه ح د ب .
قوله « : اگر بعد ميان ايشان به زاويه منفرجه محيط گردد » چون زى ه ح و زاويه راه .
قوله « : و اگر بعد ميان آن دو آن زاويه حاده بود مانند طل ه ح و زاويه ط اه
قوله « : و اگر بعد ميان آن دو شخص همچند ربع قائمه باشد » همچند يعنى برابر آن بود . چون ه ح ح ك و قائمه ح اه .
قوله « : و از اين لازم آيد ميان قدم ايشان » مثلا طل رى كه بعد ميان سر ايشان كه خط ط ر است بيش از بعد ميان قدم ايشان است چنان كه روشن است .
موارد فوق را به عنوان مثال ذكر كرده ايم . پس بر اين قياس است طل با د ب كه زاويه ط ا د منفرجه است . و همچنين رى با د ب كه زاويه را د حاده است . و يا هر يك از طل ح ك ر ى نسبت به يكديگر و زواياى ط ا ح ط ا ر ح ا ر كه حاده اند . وح ك با د ب و زاويه ح ا ب كه قائمه است . و هكذا .
قوله « : و چون اول عمارت و آخر او در طول » . . . از اين گونه ظرائف كه مسعودى تا آخر كه گفته است « : و از اين شكل آنچه گفتيم روشن شود » نظائر