نهد كه از كلى غرض بدان نام وقوف افتد ، براى آن كه معظم غرض از نام كتابهاست . سيم آن كه نام خود ياد كند تا بدانند كه اهل اين تصنيف بوده است . چهارم آن كه غرض بيان كند كه هر معلمى را در تعليم كتابى غرضى است . پنجم آن كه منفعت كتاب باز نمايد براى آن كه طالب را غرض منفعت است . ششم آن كه بگويد كه در كتاب سخن به چه طريق خواهد راند تا معلم زودتر به غرض رسد چون بدان طريق رود ، و نيز سخن هر علمى بر طريقى است . هفتم آن كه وقت خواننده كتاب پيدا كند تا معلم پس تر ، و پيش تر بخواند كه از غرض نماند . هشتم آن كه تمامى علم كتاب پيش خاطر آرد پس آن را قسمت نمايد تا اقسام وى متقابل افتد و متداخل نگردد » .
اين بود سخن وى در رؤس ثمانيه . و مقصودش از هفتم اين است كه زمان تعليم آن را به حسب ترتيب دوره اى و كلاسيكى معلوم كند كه از كتب ابتدايى است و مبتدى را به كار آيد ، و يا از متوسطات است ، و يا براى دروس نهائى است كه منتهى را به كار آيد .
بيان :
قوله « : و از اين شكل آنچه گفتيم روشن شود » شكل مذكور ( ش 20 ) در جهان دانش بى حروف است ، و حروف را راقم براى سهولت تعليم اختيار كرده است . پس گوييم : ا ب ك ح كره ارض بر مركز ا و ح مبدأ عمارت شرقى . و ب مبدا عمارت غربى . و ك قبة الارض و هر يك ازه د ب ط ل ح ك رى قامت اشخاص . حال در تطبيق مطالب عبارت جهان دانش با شكل گوييم :