بانت الاشياء منه بالخضوع له و الرّجوع اليه . ( نهج البلاغه ، خطبهء 150 ) .
و فرمود : قريب من الاشياء غير ملامس ، بعيد منها غير مبائن ( نهج البلاغه ، خطبهء 177 ) .
و فرمود : توحيده تمييزه عن خلقه و حكم التمييز بينونة صفة لا بينوة عزلة ( نهج البلاغه خطبهء 177 ) .
و فرمود : داخل فى الاشياء لا كشى داخل فى شئ و خارج من الاشياء لا كشئ خارج من شئ ( توحيد كافى ، ج 1 معرب ، ص 67 ) .
و فرمود : لم يحلل فيها فيقال هو فيها كائن و لم ينأعنها فيقال هو منها بائن . ( توحيد كافى ، ج 1 معرب ، ص 104 ؛ نهج البلاغه ، خطبهء 63 ) .
و فرمود : فى الاشياء كلّها غير متمازج بها و لا بائن منها ( توحيد كافى ، ج 1 معرب ، ص 107 ) .
درس صد و چهل و هشتم
صورت زيرين اگر با نردبان معرفت * بر رود بالا همان با اصل خود يكتاستى
بالا را اصل قرار داد و صورت زيرين را فرع ، چنان كه اصل نيز همين است . و اين بيت نصّ صريح است كه مراد از « صورتى در زير دارد آنچه در بالاستى » ، چنان كه در شرح بيت نخستين گفتهايم ، اين كه در مراتب وجود ، هر مرتبهء دانى زير و مرتبهء عالى فوق و بالاى آن است ، كه بدن مثلا زير و نفس ناطقه فوق آن است ، و هكذا فى غير هما ؛ و تفاوت به نقص و كمال است .
پيش از ما مرحوم محمد صالح خلخالى ، كه از شاگردان ارشد حكيم ميرزا ابو الحسن جلوه - قدّس سرّهما - است و شارح دوازده امام منسوب به شيخ اكبر ، محيى الدين عربى ، است ، اين قصيده را شرحى موجز كرده است . و نيز مرحوم ميرزا عباس شريف دارابى معروف به حكيم عباس ، كه از اعاظم شاگردان متألّه حاجى سبزوارى - قدّس سرّهما - ست ، آن را شرحى نسبتا مبسوط كرده است . و اين هر دو