تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دروس معرفت نفس (فارسى) — صفحة 620

مساهمون:

ص٦٢٠
قابل قياس است ؟ و رابعا اگر بت‌پرستى به همان نحوه كه در سؤال طرح شده است باشد ، در اين صورت هم بايد به قول شيخ اوحد الدين كرمانى ، متوفّى 635 ه ق ، تمسّك جست كه گفت :
زين قدحهاى صور كم باش مست * تا نگردى بت تراش و بت پرست از قدحهاى صور بگذر مايست * باده در جامست ليك از جام نيست سوى باده بخش بگشا پهن فَم * چون رسد باده نيايد جام كم
از امام باقر عليه السّلام ، در بيان آيهء كريمهء 24 سورهء نوح عليه السّلام :
وَ قالُوا لا تَذَرُنَّ آلِهَتَكُمْ وَ لا تَذَرُنَّ وَدًّا وَ لا سُواعاً وَ لا يَغُوثَ وَ يَعُوقَ وَ نَسْراً
روايت شده است كه فرمود : مردم خداى عز و جل را پرستش مىكردند ، و بعد از مرگشان قوم آنان بر مرگشان ضجّه مىنمودند ، و مرگشان بر آنان دشوار آمد ؛ پس ابليس ملعون در نزدشان آمد و بديشان گفت : من بتهايى به صورت آنان براى شما فراهم مىكنم كه به آنها بگيريد و انس بگرديد و خدا را پرستش كنيد . پس بر مثال مردگانشان بتهايى برايشان تهيه كرد . و آن مردم خداى - عزّ و جل - را مىپرستيدند و به آن بتها نظر مىكردند ؛ و چون زمستان مىشد و باران مىآمد ، بتها را به خانه مىبردند . و همواره خداى - عز و جل - را مىپرستيدند ؛ تا چون آن قرن به سر آمد و فرزندانشان بزرگ شدند ، گفتند كه پدران ما اين بتها را مىپرستيدند و ما هم اينها را مىپرستيم ، بدون اين كه خدا را بپرستند . اين است قول خداوند متعال :
وَ لا تَذَرُنَّ وَدًّا وَ لا سُواعاً
الآية . ( مادهء صنم سفينة البحار ) . تبصره - آن كه اوحد كرمانى گفت : « زين قدحهاى صور كم باش مست » ، « كم » در فارسى ، مانند « قليل » در عربى ، به معناى هيچ و نفى كل بسيار آمده است . ملاى رومى در مثنوى ، در بيان قول خداوند متعال و
أَمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ
( الضّحى 93 : 10 ) گويد :
پس از اين فرمود حق در و الضُّحى * بانگ كم زن اى محمد بر گدا
يعنى « بانگ مزن » كه ترجمهء « لا تنهر » نهى است . و شواهد « قليل » هم بسيار است .