« الهيكل بيت للنّصارى فيه صورة مريم و عيسى عليهما السّلام . »
در قاموس كتاب مقدس گويد :
در كتاب مقدس سه هيكل مذكور است : اوّل هيكل سليمان مىباشد . داود اراده داشت كه هيكلى از براى خداوند بسازد ، امّا خداوند وعده فرمود كه پسرش سليمان آن هيكل را تمام خواهد نمود . سليمان در مدّت هفت سال و نيم بناى مرقوم را در سال 1005 قبل از مسيح انجام داد . نيكوترين بناى دنيا و فخر اورشليم گرديد . هيكل اورشليم بر كوه موريا بنا شده بود . دوم هيكل زر و بابل مدّت بيست سال در بناى آن مشغول همى بودند تا آن كه در سال 515 قبل از مسيح به اتمام رسيد . زر و بابل در بناى هيكل جدّ و جهد تمام به جاى آورد . سوم هيكل هيروديس كه در 20 سال قبل از مسيح ابتدا نموده بناى مركزى را بعد از يك سال و بناهاى اطراف را پس از هشت سال به انجام رسانيد .
اين بود سخن قاموس مذكور كه خيلى به اختصار نقل كردهايم . ظاهرا هيكلى كه سليمان بنا كرد بايد همين بيت المقدس معروف باشد كه در كتب سير و تواريخ و ملل و نحل به تفصيل مذكور است .
در ترجمه تاريخ الحكماء قفطى محمد بن اسحاق النديم گويد :
خود شنيدم كه اسحاق بن شهرام در مجلسى عام حكايت مىكرد كه در بلاد روم هيكلى قديم البنا هست كه از آن بزرگتر هرگز ديده نشده و آن را دروازهاىايست هر دو مصراع آن از آهن . طايفهء يونان در روزگارى كه عبادت اصنام مىنمودهاند آن هيكل را به غايت معظّم مىداشتهاند .
تا آن كه گويد :
و در آن هيكل از كتب قديمه آنقدر بود كه به حسب تخمين بار هزار شتر مىنمود الخ .
شيخ اشراق سهروردى ، متوفى 632 ه ق ، رسالهاى در معارف عقليّه به نام هياكل النور هم به عربى و هم به فارسى مرتّب بر هفت هيكل نوشته است بدين شرح :
هيكل اوّل در امورى كه براى مسائل الهيّه مانند مبادىاند ؛
دروس معرفت نفس (فارسى) — صفحة 615
مساهمون: حسن حسن زاده آملى
ص٦١٥